Ποια γυναικολογικά συμπτώματα είναι σοβαρά και ποια φυσιολογικά;
Για τις περισσότερες γυναίκες, μερικοί άτακτοι εμμηνορρυσιακοί κύκλοι ή μια περιστασιακή λοίμωξη από κάποιο μύκητα, είναι μέρος της γυναικείας φύσης, που συνήθως αντιμετωπίζεται με απλά θεραπευτικά μέσα ή την βοήθεια του χρόνου.
Αλλά ορισμένα γυναικολογικά συμπτώματα είναι περίπλοκα, όπως μια κολπικήαιμορραγία μετά την ερωτική επαφή ή ασυνήθιστες φλεγμονές ή εξογκώματα.
Πότε απευθυνόμαστε στον γιατρό;
«Τις περισσότερες φορές, ο πυελικός πόνος, ο κνησμός ή άλλα συμπτώματα δεν είναι κάτι σοβαρό», εξηγεί η Δρ Χόλι Πουριτζ, μαιευτήρας-γυναικολόγος.
Ακόμη και η φυσιολογική διαδικασία της ωορρηξίας μπορεί να προκαλέσει πόνο. Στο στάδιο της ωορρηξίας ορισμένες γυναίκες αισθάνονται έντονο ή πόνο που τους προκαλεί κράμπα στην μια πλευρά στο κάτω μέρος της κοιλιάς. Ο πόνος αλλάζει σημεία από μήνα σε μήνα.
«Ο πυελικός πόνος, αν όντως εκδηλώνεται πάντα στο μέσον του κύκλου, μπορεί να διαρκεί δύο με τρεις ημέρες και γενικά θεωρείται φυσιολογικός», εξηγεί η Δρ Πουριτζ.
Ομοίως, οι μη φυσιολογικές εκκρίσεις μπορεί να σηματοδοτούν ένα σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα, αλλά συχνά μπορεί να πηγάζει από λοιμώξεις που αντιμετωπίζονται σχετικά εύκολα.
Πάντως, ορισμένα συμπτώματα μπορεί να υποδεικνύουν σοβαρά ιατρικά προβλήματα. Σε κάθε περίπτωση, δεν χρειάζεται πανικός, αλλά είναι χρήσιμο να γνωρίζετε πότε να ζητήσετε ιατρική βοήθεια.
Πυελικός πόνος
Ο πόνος στο μέσον του κύκλου περνάει μετά την ωορρηξία, αλλά αν εμμένει ή δεν αμβλύνεται με απλά σπιτικά «γιατροσόφια», τότε πρέπει να απευθυνθείτε σε γιατρό.
Όταν μια γυναίκα ταλαιπωρείται από χρόνιο πυελικό πόνο, ο θεράπων ιατρός θα ελέγξει το ενδεχόμενο ενδομητρίωσης ή καλοήθων ινομυωμάτων της μήτρας. Επίσης θα εξετάσει το ενδεχόμενο φλεγμονώδους νόσου της πυέλου, η οποία συνήθως εκδηλώνεται με τρία συμπτώματα: πυελικό πόνο, κολπικές εκκρίσεις και πυρετό.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο ισχυρός πυελικός ή κοιλιακός πόνος εμφανίζεται απροσδόκητα, ένδειξη ότι πρέπει να αναζητήσετε βοήθεια. Μια ρήξη ή αιμορραγία κύστης στις ωοθήκες μπορεί να προκαλέσει αυτό το είδος πόνου.
«Συνήθως θα αντιμετωπίσουμε αυτές τις ασθενείς με κάποιο είδος αναγλητικού ή παυσίπονου και αυτός θα υποχωρήσει», εξηγεί η Δρ Τζέσικα Σεφερντ του Τμήματος Μαιευτικής, Γυναικολογίας και Γυναικείας Υγείας του Πανεπιστημίου του Λούισβιλ, των ΗΠΑ.
Αν μια έντονη κρίση πυελικού πόνου εμφανιστεί απότομα, τότε ενδεχομένως και να υποδεικνύει στρέψη ωοθηκών με στέρηση της παροχής αίματος. Ορισμένες ασθενείς εμφανίζουν επίσης ναυτία ή εμετό.
Επίσης, ο κοιλιακός πόνος και η κολπική αιμορραγία μπορεί να σηματοδοτούν έκτοπη κύηση, δηλαδή όταν το γονιμοποιημένο ωάριο εμφυτεύεται εκτός της μήτρας.
Και στις δύο περιπτώσεις, αναζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια.
Ευτυχώς όμως, που στις περισσότερες περιπτώσεις η πυελική δυσφορία δεν σχετίζεται με τον καρκίνο των ωοθηκών, αλλά είναι καλό να γνωρίζετε ότι την συμπτωματολογία αυτής της μορφής καρκίνου. «Αν έχετε περισσότερες από 15 ημέρες πρήξιμο, πυελική πίεση και συχνοουρία, σε καθημερινή βάση, τότε ίσως θα πρέπει να απευθυνθείτε στον γιατρό σας για περαιτέρω έλεγχο», συμβουλεύει η Δρ Πουριτζ.
Ακανόνιστη αιμορραγία
Αν και τα αντισυλληπτικά χάπια μπορεί να προκαλέσουν την εμφάνιση κηλίδων αίματος, χωρίς αυτό να είναι ανησυχητικό, θα πρέπει να συζητάτε διεξοδικά τη χρήση αυτής της μεθόδου αντισύλληψης.
«Αν όμως δεν παίρνετε κάποιο αντισυλληπτικό χαπί και έχετε ακανόνιστη αιμορραγία που διαρκεί περισσότερο από ένα μήνα ή δύο, τότε θα πρέπει να το ελέγξετε, αν και είναι απίθανο να είναι κάτι σοβαρό», λέει η Δρ Πουριτζ.
Η ακανόνιστη αιμορραγία μπορεί να σηματοδοτεί πολλά πράγματα: περίοδοι που διαρκούν περισσότερο από το φυσιολογικό, αιμορραγία στο μέσο του μήνα, δύο εμμηνορρυσιακοί κύκλοι ανά μήνα, αιμορραγία μετά το σεξ και άλλα μη φυσιολογικά συμπτώματα.
Η μη φυσιολογική αιμορραγία μπορεί προκύπτει από πολλαπλά αίτια και όχι κατ’ ανάγκη σοβαρά, μεταξύ των οποίων πολύποδες, ινομυώματα, περι-εμμηνόπαυση.
Τα προβλήματα του θυρεοειδούς αδένα μπορούν επίσης να επηρεάσουν τον εμμηνορρυσιακό κύκλο.
Στις θηλάζουσες μητέρες και στις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, η κολπική ξηρότητα, συνδυαστικά με την τριβή της ερωτικής επαφής, μπορούν να προκαλέσουν την έκκριση κηλίδων αίματος μετά την συνουσία.
Αλλά αν έχετε αιμορραγία μετά από κάθε σεξουαλική επαφή «είναι ανησυχητικό σύμπτωμα ότι ο τράχηλος ερεθίζεται εύκολα και συνήθως αυτό συμβαίνει αν υπάρχει κάποια λοίμωξη εκεί», εξηγεί η Δρ Πουριτζ. «Ένας υγιής τράχηλος δεν θα αιμορραγούσε τόσο εύκολα», συμπληρώνει. Τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, όπως τα χλαμύδια και η γονόρροια, μπορούν να προκαλέσουν τραχηλικές αλλοιώσεις που αιμορραγούν με το σεξ.
Αν είστε σε μετεμμηνοπαυσιακή φάση, θα πρέπει να είστε ιδιαίτερα προσεκτικές με την οποιαδήποτε κολπική αιμορραγία, καθώς μπορεί να είναι πιθανό σύμπτωμα καρκίνου της μήτρας. «Ο καρκίνος της μήτρας, συγκριτικά με τον καρκίνο τον ωοθηκών, είναι αντιμετωπίσιμος. Είναι ιάσιμος επειδή γενικά εντοπίζεται σε πρώιμο στάδιο και έχει μια πρώιμη ένδειξη είναι η μετεμμηνοπαυσική αιμορραγία», εξηγεί η Δρ Πουριτζ.
Εκτός από την μετεμμηνοπαυσική αιμορραγία, οποιαδήποτε κολπική αιμορραγία πριν την εφηβεία ή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης θα πρέπει επίσης να τυγχάνουν άμεσου ιατρικού ελέγχου, συμπληρώνει η Δρ Σεφερντ.
Μη φυσιολογικές κολπικές εκκρίσεις
Με τις κολπικές εκκρίσεις «η γυναίκα αποφασίσει ποιο είναι φυσιολογικό και ποιο όχι. Οι γυναίκες ξέρουν το σώμα τους καλύτερα, από την επιστήμη», λέει η Δρ Πουριτζ.
Στα μη φυσιολογικά συμπτώματα περιλαμβάνονται η έντονη οσμή, ο ασυνήθιστα μεγάλος όγκος εκκρίσεων, ο κνησμός, ο ερεθισμός, το αίσθημα καύσου, το ασυνήθιστο χρώμα, και το αίμα.
Τα περισσότερα αίτια των μη φυσιολογικών εκκρίσεων είναι ελάσσονος σημασίας. «Οποιαδήποτε λοίμωξη μπορεί να προκαλέσει εκκρίσεις. Στις συνηθέστερες περιλαμβάνονται λοιμώξεις από μύκητες, βακτηριακή κολπίτιδα, ή τριχομονάδες. Όλα αντιμετωπίσιμα σχετικά εύκολα», εξηγεί η Δρ Πουριτζ.
Επειδή τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα μπορούν να προκαλέσουν μη φυσιολογικές εκκρίσεις, επισκεφθείτε τον γιατρό σας για να αποκλείσετε αυτό το ενδεχόμενο.
Επίσης βεβαιωθείτε ότι αναφέρατε στον γιατρό οποιαδήποτε μη φυσιολογική εμμένουσα υδαρή έκκριση, κλασσικό σύμπτωμα καρκίνου των σαλπίγγων.
Κνησμός
Οι γυναίκες μπορεί να έχουν κνησμό χωρίς εκκρίσεις, πρόβλημα που συχνά εμφανίζουν εκείνες που κάνουν τακτική χρήση σαπουνιών με άρωμα ή προϊόντων για την ευαίσθητη περιοχή, ή ακόμη και λιπαντικών τζελ με άρωμα. «Όλες οι λοσιόν με άρωμα συνήθως προκαλούν πρόβλημα. Ειδικά αν έχετε ευαίσθητο δέρμα, τότε σίγουρα θα εμφανίσετε έντονο κνησμό και ερεθισμό», εξηγεί η Δρ Πουριτζ.
Αν και ο κνησμός των γεννητικών οργάνων δεν είναι κάτι σοβαρό, καλό είναι να το αναφέρετε στον γιατρό σας αν σας ενοχλεί πολύ. Η λύση θα είναι απλή και εύκολη. Αν όμως ο κνησμός συνοδεύετε και από αλλαγές του δέρματος, τότε θα πρέπει να ανησυχείτε.
Για παράδειγμα, μια δερματική πάθηση που ονομάζεται σκληρός λειχήνας μπορεί να προκαλέσει κνησμό και μικρές λευκές κηλίδες στο αιδοίο. Οι κηλίδες μεγαλώνουν και τελικά συρρικνώνονται. Ο σκληρός λειχήνας είναι ένα σπάνιο πρόβλημα, που τείνει να επηρεάζει ηλικιωμένες γυναίκες.
«Απαιτεί όμως θεραπεία. Αν δεν αντιμετωπιστεί μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα ούρησης ή κατά τη διάρκεια της ερωτικής επαφής», τονίζει η Δρ Πουριτζ.
Εκτός από τον σκληρό λειχήνα, οποιαδήποτε αλλοίωση του αιδοίου με κνησμό ή του κόλπου θα πρέπει να εξεταστεί με βιοψία για να αποκλειστεί το ενδεχόμενο καρκίνου.
Κολπική ξηρότητα
Η κολπική ξηρότητα σε θηλάζουσες μητέρες ή μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες μπορεί να προκαλέσει έκκριση κηλίδων αίματος μετά την συνουσία. Η ξηρότητα εξαφανίζεται μετά την έναρξη της ωορρηξίας και το τέλος του θηλασμού.
Αλλά η κολπική ατροφία είναι σημαντική στις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Επειδή οι ηλικιωμένες έχουν λιγότερα οιστρογόνα, ο κολπικός ιστός αποδυναμώνεται ή ατροφεί και γίνεται ξηρός και ερεθισμένος.
Και η κολπική ξηρότητα δεν κάνει απλώς επώδυνο το σεξ, αλλά καθιστά τις γυναίκες και πιο επιρρεπείς στις λοιμώξεις.
Δεν θα πρέπει να ντρέπεστε να αναφέρετε στον γιατρό σας συμπτώματα κολπικής ξηρότητας. Οι περισσότερες γυναίκες ανακουφίζονται με τις κρέμες οιστρογόνων, τους δακτυλίους ή τις ταμπλέτες που εφαρμόζονται τοπικά ή εισάγονται στον κόλπο.
Πληγές ή εξογκώματα
Ορισμένες γυναίκες εμφανίζουν σμηγματογόνες κύστες στην βουβωνική περιοχή, ή οι έγκυες μπορεί εμφανίζουν κιρσούς που μοιάζουν με εξογκώσεις του αιδοίου όταν στέκονται όρθιες.
Όλα τα παραπάνω είναι καλοήθη. Αλλά ορισμένοι όγκοι και πληγές μπορεί να είναι κάτι σοβαρότερο, άρα είναι προτιμότερο να ελέγχονται πάντα από γιατρό.
Οι πληγές στην γενετήσια περιοχή μπορεί να υποδεικνύουν καρκίνο ή έρπητα. Στα συμπτώματα του καρκίνου του αιδοίου περιλαμβάνονται μη φυσιολογικά εξογκώματα, οιδήματα που μοιάζουν με σπίλους, κόκκινες πλατιές πληγές που δεν επουλώνονται. Μερικές φορές, τελικά οι εκδορές αυτές αποχρωματίζονται ή γίνονται λεπιδωτές.
Επίσης, το μελάνωμα μπορεί να εμφανιστεί και στο αιδοίο. Στα συμπτώματά του συγκαταλέγονται οι σπίλοι καφέ ή μελανού χρώματος στην γεννητική περιοχή και στο άνοιγμα του κόλπου.
