Γράφει ο Χρήστος Χωμενίδης

Σαν σήμερα, στις 29 Αυγούστου του 1949, τελείωσε η μάχη του Γράμμου.Μαζί της ο Εμφύλιος Πόλεμος.

Η επιχείρηση «Πυρσός», μια κόλαση πυρός, που είχε ξεκινήσει στις αρχές Αυγούστου του 1949 από το Βίτσι και εξελίχθηκε σε τρεις φάσεις, ολοκληρώθηκε με την κατάληψη όλων των θέσεων του «Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας» από τον «Εθνικό Στρατό». Οι τσακισμένες δυνάμεις του «Δημοκρατικού Στρατού» εγκατέλειψαν την Ελλάδα, πέρασαν στην Αλβανία, απ'όπου οι μαχητές του έμελλε να διεκπεραιωθούν σε αρκετές χώρες του Ανατολικού Μπλοκ, να φτάσουν μέχρι την Τασκένδη –στα βάθη της Κεντρικής Ασίας- και να ζήσουν μια ιδιότυπη εξορία, η οποία διήρκεσε έως τα τέλη της δεκαετίας του '70.

Εξηνταπέντε χρόνια αργότερα, ο Εμφύλιος Πόλεμος θα έπρεπε να έχει περάσει στη σφαίρα της Ιστορίας. Να απασχολεί τους ειδικούς μελετητές και να διδάσκεται στα σχολεία με έναν αποστασιοποιημένο τρόπο. Όπως συμβαίνει εν πολλοίς με τον άλλον ελληνικό διχασμό του ελληνικού 20ου αιώνα ανάμεσα στους Βενιζελικούς και στους Βασιλόφρονες.

Έτσι είχαμε ελπίσει πως θα συνέβαινε όταν, στα 80ς, Αριστερά και Δεξιά όμνυαν στην Εθνική Συμφιλίωση. Όταν ο Μάρκος Βαφειάδης, πρωθυπουργός και αρχιστράτηγος της «Ελεύθερης Ελλάδας», αγκαλιαζόταν με τον Θρασύβουλο Τσακαλώτο. Όταν ο Μιλτιάδης Έβερτ ως δήμαρχος Αθηναίων έστηνε το άγαλμα της Εθνικής Συμφιλίωσης στην Πλατεία Κλαυθμώνος (υπάρχει εκεί ακόμα, ελάχιστοι διαβάτες όμως του ρίχνουν δεύτερη ματιά). Όταν, το 1989, η συγκυβέρνηση Νέας Δημοκρατίας-Συνασπισμού καθιέρωνε επίσημα τον όρο «Εμφύλιος», απορρίπτοντας οριστικά τις ανατριχιαστικές διατυπώσεις «Συμμοριτοπόλεμος», «Εαμοβούλγαροι», «Κονσερβοκουτάδες» κι από την άλλη, «Αμερικανόδουλοι» και «Μοναρχοφασίστες».

Άρκεσε ωστόσο η χρεοκοπία του κράτους το 2010 και η είσοδος μας στην εποχή των μνημονίων για να αποδειχθεί πως το εμφύλιο πνεύμα απλώς λαγοκοιμόταν στην ελληνική κοινωνία. Οι πιο έξαλλοι κι ανιστόρητοι Συριζαίοι άρχισαν να δίνουν «ραντεβού στα γουναράδικα» ενώ οι νεοναζί της Χρυσής Αυγής ανέστησαν τις γιορτές του μίσους στον Μελιγαλά και αλλού. Έμοιαζε σαν τα δύο κρίσιμα διακυβεύματα, που διέλυσαν σχεδόν την Ελλάδα κατά το δεύτερο μισό της δεκαετίας του 1940, να διατηρούσαν ατόφια την επικαιρότητά τους. Να μην είχαν οριστικά απαντηθεί ποτέ.

Ποια στάθηκαν τα κρίσιμα αυτά διακυβεύματα;

Πρώτον, το κοινωνικό καθεστώς που θα επικρατεί στη χώρα.

Δεύτερον –και αλληλένδετο με το πρώτο- η σχέση της μικρής έτσι κι αλλιώς, από πλευράς έκτασης και πληθυσμού, Ελλάδας με τις Μεγάλες Δυνάμεις.

Το δεύτερο διακύβευμα μάς τίθεται εδώ και κάμποσους αιώνες. Αφότου ξεκίνησε ο επιθανάτιος ρόγχος της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και οι άνθρωποί της χωρίστηκαν σε «ενωτικούς» και «ανθενωτικούς». Με τους μεν να φρονούν πως πρέπει υπερβαίνοντας το θρησκευτικό σχίσμα να καταστούμε αναπόσπαστο κομμάτι της Ευρώπης. Με τους δε να διαρρηγνύουν τα ιμάτια φωνάζοντας «κάλλιο σαρίκι τούρκικο παρά τιάρα παπική!». (Ο τελευταίος και μαρτυρικότερος Αυτοκράτορας, Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, υπήρξε αταλάντευτα ενωτικός, γεγονός που αποσιωπάται βεβαίως από τους σημερινούς «ελληνόψυχους»...)

Κατά την Τουρκοκρατία, όταν πάμπολλοι Έλληνες προσέβλεπαν στο ότι «θα κατεβεί ο Μόσκοβας να φέρει το σεφέρι», θα έρθει δηλαδή το ξανθό, ομόδοξο γένος των Ρώσσων και θα μας απελευθερώσει. Από την έναρξη της επανάστασης του 1821 και από την ίδρυση του νέου Ελληνικού κράτους. Τα τρία πρώτα πολιτικά κόμματα που λειτούργησαν στη χώρα μας ονομάζονταν απροκάλυπτα «αγγλικό», «γαλλικό» και «ρώσικο».

Κατά τον πρώτο διχασμό του 20ου αιώνα, οι Βενιζελικοί υποστήριζαν και υποστηρίζονταν από τους Αγγλογάλλους ενώ οι Βασιλόφρονες από τους Γερμανούς.  

Ο δεύτερος διχασμός αντανακλούσε φυσικά τον διεθνή συσχετισμό που προέκυψε μετά τη συντριβή του Άξονα. Οι «Εθνικές Δυνάμεις» όμνυαν στους «μεγάλους μας δυτικούς συμμάχους» ενώ οι Εαμογενείς ανέμεναν στη διακριτική έστω στήριξη της Σοβιετικής Ένωσης, που θα έφερνε στην Ελλάδα την πολυπόθητη «Λαοκρατία». Για πρώτη φορά δηλαδή ο διχασμός είχε αποκτήσει τόσο ξεκάθαρο ιδεολογικό περιεχόμενο. Προφανώς, όσοι στρατεύθηκαν με την Αριστερά κατά την δεκαετία του 1940 δεν είχαν εντρυφήσει στον μαρξισμό-λενινισμό. Ούτε όσοι πολέμησαν εναντίον της ήταν συνειδητοποιήμενοι οπαδοί της αστικής δημοκρατίας και της ελεύθερης αγοράς.

Κατά την τελευταία ιδίως και τραγικότερη φάση του Εμφυλίου, ο «Δημοκρατικός Στρατός» απαρτιζόταν από ολοένα και νεαρότερους αγρότες –γυναίκες και άντρες- αρκετοί εκ των οποίων ήταν και σλαβόφωνοι. Και ο «Εθνικός Στρατός» πύκνωνε τις γραμμές του καλώντας στα όπλα κληρωτούς από την ύπαιθρο κι από τις πόλεις, οι οποίοι ήξεραν πως αν αρνούνταν να πολεμήσουν για το Έθνος και για τον Βασιλιά, θα κηρύσσονταν λιποτάκτες και θα τουφεκίζονταν.

Διέθεταν ωστόσο αμφότερες οι παρατάξεις ισχυρά ερείσματα, πιότερο ηθικά παρά καθαρά πολιτικά: Η Αριστερά έβλεπε τους Χίτες και τους Ταγμασφαλίτες –εκείνους που είχαν ένοπλα υπηρετήσει επί Κατοχής τις κυβερνήσεις των δοσιλόγων και είχαν ορκιστεί πίστη στον Αδόλφο Χίτλερ- να εξιλεώνονται φορώντας τις αγγλικής ραφής στολές με το στέμμα. Να παριστάνουν τους πατριώτες. Η Δεξιά και το αντικομμουνιστικό Κέντρο επιβεβαίωναν την εκτίμησή τους ότι στρατηγικό στόχο του ΚΚΕ, από την εποχή του παλλαϊκού ΕΑΜ, δεν αποτελούσε παρά η βίαιη κατάληψη της εξουσίας. Η πρόσδεση της Ελλάδας στο άρμα της Μόσχας και η ρητή απώλεια κρίσιμου μέρους της εθνικής κυριαρχίας. (Η προπολεμική θέση του ΚΚΕ για «ενιαία και ανεξάρτητη Μακεδονία» έμοιαζε -με τις αγαστές σχέσεις του «Δημοκρατικού Στρατού» με το σλαβομακεδονικό ΣΝΟΦ- να επιβεβαιώνεται.)

Η κατάληξη του Εμφύλιου Πολέμου ήταν ουσιαστικά προδιαγεγραμμένη από τις αρχές του 1945. Όταν στη Διάσκεψη της Γιάλτας, οι νικητές του Β' Παγκοσμίου Πολέμου είχαν μοιράσει την Ευρώπη σε ζώνες επιρροής και ο Στάλιν είχε παραχωρήσει την Ελλάδα στους Βρεττανούς, που την έκαναν λίγο αργότερα πάσα στους Αμερικάνους. Ή και ακόμα νωρίτερα. Είναι χαρακτηριστικότατο πως κατά τη διάρκεια των Δεκεμβριανών του 1944, η «Πράβντα» -η μεγαλύτερη σοβιετική εφημερίδα- δεν έγραψε ούτε μια λέξη για την Μάχη της Αθήνας.

Αλλά και η μετεμφυλιακή Ιστορία ήταν εν πολλοίς αναμενόμενη. Η Δεξιά κυβέρνησε με ελάχιστα διαλείμματα επί τριάντα σχεδόν χρόνια. Η Αριστερά –υφιστάμενη φοβερές διώξεις, εισπράττοντας μιαν ασύμμετρη εκδικητικότητα- απέκτησε το φωτοστέφανο του μάρτυρα. Τα παιδιά και τα εγγόνια –και τα δισέγγονα όπως αποδεικνύεται- εκατέρωθεν μεγάλωσαν με ηρωικές και πένθιμες διηγήσεις, που δεν λένε ακόμα να ξεθωριάσουν. Εκείνο ωστόσο το οποίο δεν έγινε ποτέ ευρέως αντιληπτό είναι πως οι αληθινά κερδισμένοι από τον Εμφύλιο δεν πολέμησαν οι ίδιοι ούτε στις τάξεις του «Εθνικού» ούτε του «Δημοκρατικού Στρατού».  

Αληθινά κερδισμένοι στάθηκαν όσοι ξεκοκκάλισαν τους πακτωλούς χρημάτων του Σχεδίου Μάρσαλ –και της αμερικάνικης βοήθειας γενικά- όχι για να συντρίψουν τον κομμουνισμό αλλά για να στήσουν δικές τους μπίζνες με το άλλοθι της οικονομικής ανάπτυξης της χώρας. «Εθνικόφρονες» εργολάβοι σε στημένους διαγωνισμούς του Δημοσίου. Επιχειρηματίες που το μόνο τους επιχειρηματικό προσόν ήταν η πίστη τους στο ιδανικό «Πατρίς, Θρησκεία, Οικογένεια». Ή ακόμα κυνικότερα, όσοι πήραν θαλασσοδάνεια και απλώς φούσκωσαν τους λογαριασμούς τους στην Ελβετία.

Αληθινά κερδισμένοι από τον Εμφύλιο υπήρξαν όσοι πάνω στο αίμα των απλών αγωνιστών, έχτισαν καριέρες μεγαλοστελεχών της Αριστεράς. Τα –κατά Στρατή Τσίρκα- «ανθρωπάκια», για τα οποία η ήττα στον Εμφύλιο δεν σήμαινε παρά μετοίκηση από τα βουνά της Ελλάδας στις πόλεις του Ανατολικού Μπλοκ. Εκεί όπου ως εξόριστη νομενκλατούρα, απολαμβάνοντας τα περισσότερα απ'τα προνόμια κάθε νομενκλατούρας, συνέχισαν να βυσσοδομούν εναντίον εαυτών και αλλήλων.

Από την άποψη των αληθινών κερδισμένων του, ο Εμφύλιος διαθέτει ανατριχιαστικές ομοιότητες με το σήμερα. Για αυτό ίσως, κατά βάθος, δικαίως παραμένει στην επικαιρότητα.

Πηγή: lifo

Mετά το θάνατο του Tommy Ramone στις 11 Ιουλίου έχουν φύγει πλέον από τη ζωή όλα τα ιδρυτικά μέλη των Ramone.  Αφού έγραψαν όμως ιστορία. Την οποία ετοιμάζει να φωτίσει με το δικό του τρόπο ο Mάρτιν Σκορσέζε. O Σκορσέζε έχει ήδη κινηματογραφήσει μουσικές ταινίες για τον Bob Dylan, τους Stones, τον George Harrison των Beatles και τους Them. Σύμφωνα με τον μάνατζερ Jeff Jampol που διαχειρίζεται την πολύτιμη αυτή ιστορία των Ramones μαζί με τη  Linda Ramone και τον αδελφό του Joey, Mickey. Πέρα από την ταινία ετοιμάζεται και ένα ντοκιμαντέρ με ακυκλοφόρητο αρχειακό υλικό. Aκόμη βιβλίο, θεατρικό, remastered υλικό και πολλά ακόμη σχεδιάζονται για την 40η επέτειο από το ντεμπούτο των Ramones το 1976.

Σαν σήμερα, στις 29 Αυγούστου του 1632 γεννιέται στο χωριό Wrington στο Somerset της Αγγλίας οΤζον Λοκ (John Locke), ο μεγάλος φιλόσοφος που θεωρήθηκε από προφήτης του καπιταλισμού και απολογητής της αστικής τάξης μέχρι υπερασπιστής της κοινωνικής αλληλεγγύης και από ιδρυτής του ατομικισμού μέχρι πρόδρομος της ρουσσωικής γενικής βούλησης. Τελικά έμεινε γνωστός ως πατέρας του κλασικού φιλελευθερισμού. 

 
Ο Λοκ διατύπωσε μια πολιτική φιλοσοφία βασισμένη στο φυσικό δίκαιο, που χρησιμοποιήθηκε για να δικαιώσει την «Ένδοξη Επανάσταση» του 1688 και αργότερα, την Αμερικάνικη και τη Γαλλική Επανάσταση του 18^ου αιώνα. Υπήρξε, ακόμη ο δημιουργός μιας εξαιρετικά δημοφιλούς θεωρίας της γνώσης. Απορρίπτοντας το καρτεσιανό δόγμα των έμφυτων ιδεών, υποστήριξε ότι η γνώση προέρχεται από τη λειτουργία των αισθήσεων. Η θεωρία αυτή είχε υποστηριχθεί από τον Τόμας Χομπς, ο Λοκ ωστόσο τη συστηματοποίησε και την επέκτεινε.
 
Η πολιτική θεωρία του Λοκ σχετίζεται άμεσα με την θεώρησή του ως προς την ανθρώπινη φύση. Για να κατανοηθεί αυτή θα πρέπει να προηγουμένως να γίνει αντιληπτό τι είναι ο «φυσικός άνθρωπος», ο άνθρωπος στη φυσική του κατάσταση. Σύμφωνα με τον Λοκ, «όλοι οι άνθρωποι βρίσκονται εκ φύσεως στην εν λόγω κατάσταση και παραμένουν σε αυτήν έως ότου, με δική τους συγκατάθεση, γίνουν μέλη κάποιας πολιτικής κοινωνίας».
 
Η φυσική κατάσταση για τον Λοκ είναι κατάσταση απόλυτης ελευθερίας όλων των ανθρώπων, οι οποίοι μπορούν να καθορίζουν μόνοι τους τις πράξεις και τις επιλογές τους, όπως ο καθένας θεωρεί σωστό, δίχως να ζητούν την άδεια ή να εξαρτώνται από τη βούληση οποιουδήποτε άλλου ανθρώπου. Η φυσική κατάσταση είναι επίσης μια κατάσταση απόλυτης ισότητας. Στην πραγματικότητα, όμως, όλη αυτή η ελευθερία αυτοδιάθεσης, η αυτονομία δράσης και η αμοιβαία ισότητα λαμβάνουν πάντοτε χώρα μέσα στα όρια του νόμου της φύσης, που ορίζει τελικώς τη είναι επιτρεπτό και τι όχι.

Ελευθερία
 
Για τον εμπειριστή Λοκ η ελευθερία θα πρέπει να εκδηλώνεται κυρίως μέσα από εμπειρικά δεδομένα. Η ελευθερία εμφανίζεται με τη γέννηση καθώς, «όλοι οι άνθρωποι, όπως έχει δειχθεί, είναι εκ φύσεως ελεύθεροι», ή μάλλον γεννιούνται έχοντας τις ίδιες δυνατότητες να γίνουν ελεύθεροι:

«Γεννιόμαστε ελεύθεροι και έλλογοι, όχι όμως με την έννοια ότι εξαρχής ασκούμε αυτές τις δύο ιδιότητες: η ηλικία που φέρνει τη μία, φέρνει και την άλλη».

Με άλλα λόγια, «ο άνθρωπος γεννιέται, όπως αποδείχθηκε, με το δικαίωμα τέλειας ελευθερίας».
 
Πως ορίζεται όμως το περιεχόμενό της; Ο κάθε άνθρωπος έχει το δικαίωμα της ελευθερίας του προσώπου του, επί του οποίου κανένας άλλος δεν έχει εξουσία. Κυρίως, είναι ελεύθερος να πραγματοποιεί τις επιλογές του, σύμφωνα με τις επιθυμίες και τη βούλησή του. 

Επομένως, η ελευθερία είναι η γενέθλια κατάσταση του ανθρώπου και η φυσική του κατάσταση, η οποία όμως με τον τρόπο που τη συλλαμβάνει ο Λοκ έχει ορισμένα κρίσιμα αντιφατικά στοιχεία. Παρόλο που κυριαρχεί η απόλυτη ελευθερία, δεν πρόκειται για κατάσταση ασυδοσίας. Ο φυσικός άνθρωπος δεν έχει την ελευθερία να καταστρέψει τον εαυτό του ή οποιοδήποτε άλλο πλάσμα βρίσκεται στην κατοχή του. Και αυτό εξαιτίας του φυσικού νόμου «που δεσμεύει τους πάντες» και ταυτίζεται «με τον λόγο, που διδάσκει ότι κανένας δεν πρέπει να προξενεί βλάβη στη ζωή, στην υγεία, στην ελευθερία και στα υπάρχοντα του άλλου».
 
Βεβαίως, εάν δεν προσέφευγε στον περιορισμό της φυσικής κατάστασης ο Λοκ θα κατέληγε σε μια γενικευμένη ασυδοσία παρόμοια με εκείνη του Χομπς (στη φυσική κατάσταση που περιγράφει) και κατά συνέπεια στον πόλεμο όλων εναντίον όλων. Η αποφυγή του γενικευμένου πολέμου στη φυσική κατάσταση από τον Λοκ, βασίζεται σε επιχειρήματα καθαρά ηθικού χαρακτήρα που υποστηρίζονται από θρησκευτικού και θεολογικού τύπου αξιώματα. Ο νόμος της φύσης δηλαδή, προέρχεται από τον νόμο του Θεού, ο οποίος υποχρεώνει τους «φυσικούς» ανθρώπους να μην αλληλοεξοντώνονται  αλλά να συμβάλλουν στη συντήρηση των συνανθρώπων τους.

Η ιδιοκτησία

Στη λοκιανή φυσική κατάσταση όλοι οι άνθρωποι έχουν ίσα φυσικά δικαιώματα όμως υπάρχουν διαφορετικές δυνατότητες για την κτήση των φυσικών δικαιωμάτων. Όλοι οι άνθρωποι είναι έλλογοι, όμως υπάρχουν διαφορετικής τάξης ορθολογικότητες και κάποιοι άνθρωποι αποδεικνύονται πιο έλλογοι εν τέλει από τους άλλους. Επιπλέον, όλοι ξεκινούν από συνθήκες ελευθερίας και ισότητας, όμως σύντομα ξεχωρίζουν όσοι κατέχουν ιδιοκτησία από εκείνους που δεν κατέχουν.
 
Η «ιδιοκτησία» στον Λοκ σχετίζεται επίσης με την έννοια της «ιδιοκτησίας εαυτού», που συνδέεται με την πρωτότυπη θεωρία του σχετικά με την προσωπική ταυτότητα και την αυτοσυνειδησία.
 
Από την φυσική προ-πολιτική κατάσταση στην πολιτική κοινωνία

Παρόλο που η λοκιανή φυσική κατάσταση φαντάζει πολύ ιδανική ώστε να την εγκαταλείψουν οι άνθρωποι για να εισέλθουν στην πολιτική κοινωνία, ο φιλόσοφος παρεμβαίνει ισχυριζόμενος ότι δεν ήταν εξαρχής «πρωτόγονη» αλλά απλώς παρήκμασε. Η παρακμή της φυσικής κατάστασης οδήγεί τελικά σε συγκρούσεις,«αφού όλοι είναι βασιλιάδες όσο και αυτός και κάθε άνθρωπος είναι ίσος προς αυτόν και οι περισσότεροι άνθρωποι δεν τηρούν αυστηρά τις αρχές της ευθυδικίας και της δικαιοσύνης, η απόλαυση της όποιας ιδιοκτησίας κατέχει σε αυτή την κατάσταση είναι πολύ επισφαλής, πολύ παρακινδυνευμένη».
 
Η αίτια της σύναψης ενός κοινωνικού συμβολαίου και της εισόδου στην πολιτική κοινωνία είναι η αβεβαιότητα και η ανασφάλεια. Το ζήτημα της «ιδιοκτησίας» είναι κι εδώ κυρίαρχο:

«Ο μέγας και κύριος σκοπός της συνένωσης των ανθρώπων σε πολιτικές κοινότητες και της υποταγής τους σε κυβερνήσεις είναι η διαφύλαξη της περιουσίας τους».

Το συμβόλαιο
 
Η συνένωση των ανθρώπων σε ένα σώμα έχει επίσης ως κύριο στόχο τη θέσπιση και την αποτελεσματική λειτουργία ενός συστήματος απονομής δικαιοσύνης.

«Οπουδήποτε ένας αριθμός ανθρώπων συνενώνονται με αυτό τον τρόπο σε μια κοινωνία, ούτως ώστε να εγκαταλείψουν όλοι την εξουσία εκτέλεσης του νόμου της φύσης και να την αναθέσουν στο κοινό, εκεί και μόνον υπάρχει πολιτική κοινωνία».

Ο Λοκ, θα σημειώσει εμφατικά ότι «ο καθένας, δίνοντας μαζί με άλλους τη συγκατάθεσή του για τη συγκρότηση ενός πολιτικού σώματος υπό ενιαία κυβέρνηση, αναλαμβάνει προς κάθε μέλος της εν λόγω κοινωνίας την υποχρέωση να υποτάσσεται στις αποφάσεις της πλειοψηφίας και να δεσμεύεται από αυτήν».

Η ίδρυση αυτής της νέας κοινωνίας, που θα μεταβάλλει την τύχη των ανθρώπων, στηρίζεται σε μια ειδική μορφή σύμβασης, το συμβόλαιο. Το λοκιανό συμβόλαιο πάντως δεν φαίνεται να συνιστά μια πραγματική πράξη που θα εξηγούσε την ιστορική γένεση του κράτους, αλλά μοιάζει να δηλώνει μια συμβολική ή θεωρησιακή σύλληψη.
 
Η επιμονή του Λοκ στη διατύπωση της συμβολαιικής του θεωρίας με όρους συναίνεσης και συγκατάθεσης δείχνει ότι ήδη από τη στιγμή του συμβολαίου, προκρίνεται αξιολογικά κάποιου είδους κοινοβουλευτικό σύστημα. Εξάλλου ο Λοκ υπογραμμίζει και τη σημασία του κανόνα της πλειοψηφίας, βασική αρχή του δημοκρατικού πολιτεύματος.
 
Ωστόσο η δημοκρατία που οραματιζόταν ο Λοκ είχε τους αποκλεισμούς της.

«Κάθε άνθρωπος που διαθέτει περιουσία ή με οποιονδήποτε τρόπο απολαμβάνει μέρος της επικράτειας κάποιας κυβέρνησης, παρέχει με τον τρόπο αυτό τη σιωπηρή συγκατάθεσή του και υποχρεώνεται στο εξής να υπακούει τους νόμους της εν λόγω κυβέρνησης, όπως κάθε άλλος υπήκοός της […] στην πράξη η υποχρέωση αυτή εκτείνεται σε όσους συμβαίνει να βρίσκονται εντός των εδαφών της εν λόγω κυβέρνησης».

Και για να γίνει κανείς μέλος μιας κοινωνίας θα πρέπει να έχει προηγηθεί «η έμπρακτη είσοδός του σε αυτή, με θετική δέσμευση και ρητή υπόσχεση σε συμφωνία». Όμως συμβαίνει, τελικά, οι μόνοι που ενσωματώνονται με αυτό τον τρόπο σε οποιαδήποτε πολιτεία μέσω ρητής συμφωνίας να είναι οι ιδιοκτήτες γης. Ο Λοκ, επομένως, καταλήγει σε μια ταξική διάκριση μεταξύ όσων έχουν πλήρη πολιτικά δικαιώματα, δηλαδή οι κάτοχοι έγγειας ιδιοκτησίας, και των ακτημόνων, οι οποίοι δεν δικαιούνται να συμμετέχουν στη διακυβέρνηση.

Πηγή : tvxs 
 

Λονδίνο