ενημέρωση 1:58, 16 November, 2026

Γλυπτά Παρθενώνα -Το 52% των Βρετανών στηρίζει σταθερά την επιστροφή

Τι δείχνει η έρευνα της εταιρείας δημοσκοπήσεων YouGov, που διενεργήθηκε για λογαριασμό του οργανισμού Parthenon Project και παρουσιάζουν σήμερα αποκλειστικά «ΤΑ ΝΕΑ» και οι «Τάιμς» για τη Βρετανία

Η βρετανική κυβέρνηση θα αποκομίσει πολιτικά οφέλη εάν προωθήσει μια συμφωνία πολιτιστικής συνεργασίας με την Ελλάδα που θα περιλαμβάνει την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Αθήνα, όπως προκύπτει από μια νέα, πανεθνική δημοσκόπηση που διεξήχθη στο Ηνωμένο Βασίλειο και παρουσιάζουν σήμερα αποκλειστικά «ΤΑ ΝΕΑ» για την Ελλάδα και οι «Τάιμς» για τη Βρετανία.

Η έρευνα της κορυφαίας εταιρείας δημοσκοπήσεων YouGov, που διενεργήθηκε για λογαριασμό του οργανισμού Parthenon Project, κατέδειξε ότι το 52% των Βρετανών τάσσεται υπέρ της επιστροφής των αριστουργημάτων της κλασικής αρχαιότητας στην Ελλάδα, έναντι μόλις 20% που θεωρεί ότι πρέπει να παραμείνουν στο Βρετανικό Μουσείο.

Μάλιστα, οι ψηφοφόροι του κυβερνώντος Εργατικού Κόμματος στηρίζουν τον επαναπατρισμό των Γλυπτών σε ποσοστό 62% (με μόνο το 15% να εκφράζει αντίθετη γνώμη), ενώ ακόμη και οι ψηφοφόροι των Συντηρητικών – του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης – διάκεινται θετικά απέναντι σε αυτό το ενδεχόμενο (43%, έναντι 33%). Η υποστήριξη της επανένωσης των θησαυρών του Φειδία αυξάνεται ακόμη περισσότερο όταν το ζήτημα τίθεται στο πλαίσιο μιας ευρύτερης πολιτιστικής συνεργασίας ανάμεσα στη Βρετανία και την Ελλάδα, υπό την οποία – όπως έχει προτείνει η ελληνική κυβέρνηση – τα Γλυπτά θα επιστραφούν μόνιμα στην Αθήνα, ενώ τα βρετανικά μουσεία θα δανείζονται άλλους ελληνικούς αρχαιολογικούς θησαυρούς.

Υπό αυτή τη συνθήκη, σχεδόν έξι στους δέκα Βρετανούς (58%) δηλώνουν ότι θα υποστήριζαν την επιστροφή των Γλυπτών, ενώ θα την απέρριπτε μόλις το 9%. Το μοντέλο του επαναπατρισμού μέσω της σύναψης μιας πολιτιστικής συνεργασίας υποστηρίζεται από το 72% των ψηφοφόρων των Εργατικών, ενώ δεν πείθει μόλις το 6% εξ αυτών. Συγκεντρώνει, επίσης, τη στήριξη του 60% των οπαδών των Συντηρητικών, έναντι 10% που αντιτίθενται, και του 44% των ψηφοφόρων του ξενοφοβικού Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ (την απορρίπτει το 16% εξ αυτών). Είναι χαρακτηριστικό ότι μεταξύ εκείνων που αρχικά δηλώνουν ότι τα Γλυπτά πρέπει να παραμείνουν στο Λονδίνο, το 32% αλλάζει γνώμη και τάσσεται υπέρ της επιστροφής τους στην Αθήνα, εφόσον αυτή υλοποιηθεί στο πλαίσιο μιας ευρύτερης πολιτιστικής σύμπραξης.

Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της δημοσκόπησης, που διενεργήθηκε σε δείγμα 2.452 Βρετανών, είναι ότι από μια ενδεχόμενη συμφωνία για την επιστροφή των Μαρμάρων θα προέκυπτε πολιτικό όφελος για τους Εργατικούς: ένας μεγάλος αριθμός ψηφοφόρων δηλώνει ότι, σε αυτή την περίπτωση, θα άρχιζε να βλέπει πιο θετικά την κυβέρνηση του Αντι Μπέρναμ. Συγκεκριμένα, το 28% των ερωτηθέντων ανέφερε ότι θα διαμόρφωνε πιο θετική άποψη για την κυβέρνηση αν αυτή υποστήριζε μια συμφωνία για τον επαναπατρισμό των Γλυπτών, ενώ μόλις το 8% δήλωσε ότι θα αποκτούσε αρνητική γνώμη. Ειδικότερα, το 39% των ψηφοφόρων του Εργατικού Κόμματος θα αξιολογούσε πιο θετικά την κυβέρνηση εάν προωθούσε μια τέτοια συμφωνία, έναντι μόλις 6% που θα την έβλεπε πιο αρνητικά. Ακόμη και μεταξύ των ψηφοφόρων των Συντηρητικών, υπερισχύουν εκείνοι που θα έβλεπαν πιο θετικά την κυβέρνηση, σε ποσοστό 18%, έναντι 15% που θα την αξιολογούσαν αρνητικά. Τεκμηριώνεται, έτσι, για πρώτη φορά, ότι τυχόν εμπλοκή της βρετανικής κυβέρνησης στην προσπάθεια επιστροφής των Γλυπτών μέσα από μια αμοιβαία επωφελή συμφωνία θα τύγχανε ευρείας κοινωνικής αποδοχής στη Γηραιά Αλβιώνα.

Θα είχε θετική επίδραση

Το συμπέρασμα αυτό ενισχύεται και από ένα ξεχωριστό εύρημα: το 56% των Βρετανών δηλώνει ότι η επιστροφή των Γλυπτών θα είχε θετική επίδραση στην εικόνα της σύγχρονης Βρετανίας, έναντι μόλις 9% που πιστεύει ότι θα είχε αρνητική επίδραση. Μεταξύ των ψηφοφόρων των Εργατικών, το ποσοστό όσων θεωρούν ότι η επίδραση θα είναι θετική σκαρφαλώνει στο 69%, ενώ μεταξύ των υποστηρικτών των Συντηρητικών διαμορφώνεται στο 51%. Οι ψηφοφόροι εκτιμούν, επίσης, ότι από την προτεινόμενη πολιτιστική σύμπραξη απορρέουν διπλωματικά οφέλη: το 70% πιστεύει ότι θα έχει θετικό αντίκτυπο στις ελληνοβρετανικές σχέσεις, ενώ το 54% θεωρεί ότι θα έχει θετική επίδραση στη φήμη της Βρετανίας διεθνώς.

Ένα ακόμη εξαιρετικά ενδιαφέρον εύρημα είναι ότι οι Βρετανοί θεωρούν πως η προτεινόμενη διακρατική συνεργασία θα αποφέρει πολιτιστικά και οικονομικά οφέλη και εκτός Λονδίνου, κάτι που συνάδει με το αφήγημα του Μπέρναμ για «ανάπτυξη σε κάθε ταχυδρομικό κώδικα της χώρας». Το 74% θεωρεί σημαντικό το γεγονός ότι η πολιτιστική σύμπραξη θα προσφέρει ευκαιρίες σε μουσεία της βρετανικής περιφέρειας να φιλοξενήσουν ελληνικά εκθέματα, ενώ το 75% δηλώνει ότι η προσέλκυση περισσότερων επισκεπτών σε κωμοπόλεις και πόλεις θα ωφελήσει τις περιοχές τους. Επιπροσθέτως, το 71% αξιολογεί ως σημαντική την υποστήριξη των τοπικών επιχειρήσεων και της οικονομικής δραστηριότητας που θα προκύψει από τη σύμπραξη. Αξίζει να σημειωθεί ότι υπέρ της σύναψης συνεργασιών με την Ελλάδα για προσωρινές ανταλλαγές τεχνουργημάτων τάχθηκαν δεκάδες διευθυντές και υψηλόβαθμα στελέχη μουσείων της Βρετανίας που συνομίλησαν με «ΤΑ ΝΕΑ» στο περιθώριο του συνεδρίου της βρετανικής Ενωσης Μουσείων που διεξήχθη την περασμένη εβδομάδα στο Μπέρμιγχαμ.

Ως ενιαίο σύνολο

Η δημοσκόπηση έθεσε στο μικροσκόπιο και τα επιχειρήματα υπέρ και κατά της επανένωσης. Το ισχυρότερο όλων είναι το διαχρονικό επιχείρημα της Ελλάδας: ότι η επιστροφή των Γλυπτών θα επέτρεπε στα σωζόμενα τμήματα του ναού της Αθηνάς Παρθένου, τα οποία σήμερα βρίσκονται διασκορπισμένα μεταξύ Λονδίνου και Αθήνας, να εκτεθούν ως ενιαίο σύνολο, όπως τα προόριζε ο δημιουργός τους. Το 70% βρήκε αυτό το επιχείρημα πειστικό, έναντι μόλις 16% που δεν πείστηκε. Παράλληλα, το 65% θεώρησε πειστικό το επιχείρημα ότι μια πολιτιστική συνεργασία θα επιτρέψει στα βρετανικά μουσεία να φιλοξενήσουν άλλες ελληνικές αρχαιότητες. Στον αντίποδα, μόνο το 35% εξέλαβε ως πειστικό το επιχείρημα ότι το Βρετανικό Μουσείο πρέπει να κρατήσει τα αρχαιοελληνικά τέχνεργα επειδή οι επισκέπτες του μπορούν να τα θαυμάζουν μαζί με αντικείμενα από άλλους πολιτισμούς. Και μόλις το 33% πείστηκε από το επιχείρημα ότι, μόνο και μόνο επειδή εκτίθενται στο λονδρέζικο μουσείο εδώ και περίπου 200 χρόνια, θα πρέπει να παραμείνουν εκεί. Το Parthenon Project, το οποίο ιδρύθηκε πριν από επτά χρόνια από τον ομογενή επιχειρηματία Γιάννη Λέφα, προωθεί μια λύση «win-win» μέσω μιας συμφωνίας ελληνοβρετανικής πολιτιστικής σύμπραξης που θα περιλαμβάνει τη μόνιμη επανένωση όλων των Γλυπτών στην Ελλάδα, τη διοργάνωση περιοδικών εκθέσεων με άλλα ελληνικά τέχνεργα σε μουσεία της Βρετανίας και τη σύσταση ενός ιδρύματος που θα εκπονεί εκπαιδευτικά προγράμματα και θα χορηγεί υποτροφίες σε σπουδαστές των δύο χωρών.

 Σερ Στίβεν Φράι

«Η επανένωση θα ήταν από μόνη της μια εξαιρετική πράξη»

«Οι πιο επιτυχημένες πολιτιστικές συνεργασίες μάς κάνουν να βλέπουμε πράγματα που είναι οικεία με διαφορετικό μάτι. Η επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Αθήνα θα ήταν από μόνη της μια εξαιρετική πράξη, αλλά αυτό δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην ότι η Βρετανία θα βγει χαμένη», δήλωσε στα «ΝΕΑ» ο διάσημος βρετανός ηθοποιός, συγγραφέας και παρουσιαστής σερ Στίβεν Φράι. «Ο βρετανός πρωθυπουργός θα πρέπει να δει την επανένωση ως ευκαιρία να παρουσιάσει αξιόλογα ελληνικά εκθέματα και εκθέσεις στους πολίτες της χώρας μας – συμπεριλαμβανομένων εκείνων που δεν έχουν την ευκαιρία να ταξιδέψουν στο Λονδίνο, πόσω μάλλον στην Αθήνα», συμπλήρωσε ο Φράι, ο οποίος είναι μέλος της συμβουλευτικής επιτροπής του Parthenon Project.

 Βαρόνη Θάνγκαμ Ντεμπονέρ

«Μια συνεργασία θα βοηθούσε τα μουσεία να προσελκύσουν νέο κοινό και δωρητές»

«Οι πολίτες κατανοούν πλήρως ότι αυτή η διαμάχη μπορεί να επιλυθεί με αμοιβαίο όφελος. Μια πολιτιστική συνεργασία με την Ελλάδα θα επιτρέψει την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα στην πατρίδα τους, την Αθήνα, έναν από τους κορυφαίους τουριστικούς προορισμούς για τους Βρετανούς. Παράλληλα, θα εξασφαλίσει σημαντικές εκθέσεις, περισσότερους επισκέπτες και νέες ευκαιρίες για τα μουσεία και τις τοπικές κοινωνίες σε πολλές περιοχές της Βρετανίας», τόνισε στα «ΝΕΑ» η βαρόνη Θάνγκαμ Ντεμπονέρ, συμπρόεδρος του Parthenon Project, τέως σκιώδης υπουργός Πολιτισμού της Βρετανίας και προβεβλημένο στέλεχος των Εργατικών. «Ο πολιτισμός διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στις τοπικές οικονομίες. Μια τέτοια συνεργασία θα βοηθούσε τα μουσεία να προσελκύσουν νέο κοινό και δωρητές, θα στήριζε τις τοπικές επιχειρήσεις και θα προσέφερε σε περισσότερους ανθρώπους πρόσβαση σε εκπληκτικά έργα που, διαφορετικά, δεν θα είχαν ποτέ την ευκαιρία να δουν», πρόσθεσε η βαρόνη Ντεμπονέρ, η οποία είναι, επίσης, διευθύνουσα σύμβουλος της Ένωσης Όπερας Ηνωμένου Βασιλείου.

Κουφονικολάκου - «Αφόρητο σερί» κυβερνητικής διαφθοράς – Προσπαθούν να πείσουν την κοινωνία ότι «όλα επιτρέπονται»

«Η κυβέρνηση προσπαθεί να πείσει την κοινωνία ότι είναι λογικό τα "γαλάζια στελέχη" και τα παιδιά τους έχουν καλύτερη πρόσβαση από τα παιδιά της κοινωνικής πλειοψηφίας», επεσήμανε η Θεώνη Κουφονικολάκου σε συνέντευξή της στον ρ/σ Mega News 104,6

«Είναι βαθιά ανησυχητικό ότι η κυβέρνηση ζει σε μια εικονική πραγματικότητα», τόνισε η εκπρόσωπος Τύπου της ΕΛΑΣ Θεώνη Κουφονικολάκου σε συνέντευξή στην εκπομπή «Μεγάλες στιγμές» στο ραδιόφωνο του Mega News 104.6 και στις δημοσιογράφους Μυρτώ Λαλιούτη και Ελένη Ευαγγελοδήμου. Αναφέρθηκε στα εθνικά θέματα, στη διαφθορά και στους πολιτικούς στόχους της ΕΛΑΣ.

Ειδικότερα, για το ζήτημα των ημερών, του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης με την Κύπρο, σημείωσε ότι οι Τούρκοι δηλώνουν πως επέβαλαν τις θέσεις τους, και έθεσε ευθέως το ερώτημα:

«Χωρίς τη ρηματική διακοίνωση (της Γαλλίας) θα ήταν δυνατή η εκκίνηση της διαδικασίας;».

Όπως είπε, ένα έργο παγωμένο επί δύο χρόνια υπό την απειλή θερμού επεισοδίου δεν οδηγεί στο συμπέρασμα ότι υπήρξε απλή ενημέρωση. Πρόσθεσε ότι το γεγονός ότι, σύμφωνα με πληροφορίες, η γραπτή ρηματική διακοίνωση κρατά ίσες αποστάσεις σε ό,τι αφορά τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και αυτό θα είναι «από μόνο του πολύ προβληματικό», καθώς ένα τέτοιο έγγραφο, εφόσον περιέχει τέτοιες διατυπώσεις, μπορεί να αξιοποιηθεί στο μέλλον σε βάρος της χώρας μας από το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Υπενθύμισε ότι η ΕΛ.Α.Σ. έχει ζητήσει πλήρη και αναλυτική ενημέρωση.

Παράλληλα, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι επικαλείται συμμαχίες που δεν αποδίδουν. Έδωσε τρία παραδείγματα.

Η κυβέρνηση έστειλε Patriot στη Σαουδική Αραβία και πήρε ως απάντηση τη «συμφωνία της Μέκκας», με ρήτρα αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Τουρκίας. Πανηγύρισε την επίσκεψη του Μακρόν, και λίγο μετά ήρθε ένας οδικός χάρτης αμυντικής συνεργασίας Γαλλίας-Τουρκίας. Παραχώρησε έξι στρατιωτικές βάσεις και το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης στις ΗΠΑ, και ο Ρούμπιο, όπως είπε, «λίγο πολύ είπε για το καλώδιο: “βρείτε τα”».

Επισήμανε ότι λείπει η μεγάλη εικόνα: δεν υπάρχει ευρωπαϊκή κινητοποίηση, ούτε συζήτηση για σύνδεση της αναθεώρησης της Τελωνειακής Ένωσης ΕΕ-Τουρκίας με εγγυήσεις για την Ελλάδα, ούτε συνέχιση της πολιτικής των ευρωπαϊκών κυρώσεων, ούτε διπλωματικός δίαυλος για την επίλυση της μοναδικής διαφοράς που αναγνωρίζει η Ελλάδα.

Αφόρητο σερί διαφθοράς

Σε επισήμανση των δημοσιογράφων ότι ο Αλέξης Τσίπρας χρησιμοποιεί «σκληρή γλώσσα» για τη διαφθορά της κυβέρνησης, απάντησε πώς: «Είναι πάρα πολύ ενδιαφέρον που βρίσκουμε σκληρή τη ρητορική, τη φρασεολογία, και δεν βρίσκουμε σκληρή και ανυπόφορη τη διαφθορά».

Έκανε λόγο για ένα «αφόρητο σερί»: την κυβέρνηση των Τεμπών και της απόπειρας συγκάλυψης, με την παραπομπή του κ. Τριαντόπουλου, του ΟΠΕΚΕΠΕ και των δημοσιονομικών διορθώσεων που επωμίζονται οι πολίτες και των υποκλοπών, όπου, όπως είπε, η αρχειοθέτηση από τον Άρειο Πάγο «από μόνη της γεννά προβληματισμό». Αναφέρθηκε ακόμη στις υποθέσεις Κουλκουδίνα και Μπεκίρη οι οποίες ενισχύουν το αίσθημα της αδικίας στους πολίτες.

Χαρακτήρισε «βαθιά επικίνδυνη» τη συστηματική ψυχολογική χειραγώγηση των πολιτών, που επιχειρεί να τους πείσει ότι η διαφθορά και η ακρίβεια δεν είναι τόσο σοβαρές. Όπως εξήγησε, έτσι η κοινωνία μπορεί να συμφιλιωθεί με την ιδέα ότι «όλα επιτρέπονται» και ότι είναι λογικό τα «γαλάζια στελέχη» και τα παιδιά τους να έχουν καλύτερη πρόσβαση από τα παιδιά της κοινωνικής πλειοψηφίας.

Πολιτικός στόχος η στήριξη της κοινωνίας

Σε o,τι αφορά τις δημοσκοπήσεις, η Θ. Κουφονικολάκου τόνισε πως η ΕΛΑΣ είναι ένας φορέας πέντε-έξι μηνών, χωρίς κρατική χρηματοδότηση, χωρίς κοινοβουλευτική παρουσία και με πολλά νέα στελέχη, που βρέθηκε δημοσκοπικά στη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

«Είναι ένα μικρό θαύμα για εμάς, αλλά είναι και ένα μήνυμα για ακόμα πιο σκληρή δουλειά», υπογράμμισε. Διευκρίνισε ότι ο στόχος δεν είναι δημοσκοπικός αλλά εκλογικός και πολιτικός.

Εκλογικός στόχος είναι η στρατηγική νίκη επί της ΝΔ.

Πολιτικός στόχος είναι η στήριξη της κοινωνίας με βάση τους τέσσερις πυλώνες: την επανίδρυση του κοινωνικού κράτους, την παραγωγική ανασυγκρότηση, την προστασία από την ακρίβεια και τη φορολογική ελάφρυνση. Σχολίασε ακόμη ότι η ΝΔ θέτει «πολύ δεξιοτεχνικά» διαδοχικά ορόσημα, από την αυτοδυναμία στο 30% και στη συνέχεια στο 25%, και ότι κάθε φορά που πέφτει το ποσοστό της «ανοίγει και ένα παράθυρο ελπίδας για την κοινωνία που θέλει να φύγει αυτή η κυβέρνηση».

Τεχνητός ο διαχωρισμός παλιών και νέων στελεχών της ΕΛΑΣ

Τέλος, η Θεώνη Κουφονικολάκου χαρακτήρισε «τεχνητό» τον διαχωρισμό μεταξύ παλαιών και νέων στελεχών της ΕΛΑΣ.

Όπως εξήγησε, η Συμπαράταξη θέλει να έρθουν άνθρωποι με πολιτικό κεφάλαιο, κοινωνική εμπειρία και επαγγελματική γνώση, καθώς ο στόχος δεν είναι οι μικροκομματικές ισορροπίες αλλά να ικανοποιηθεί το αίτημα του 74% που θέλει να φύγει αυτή η κυβέρνηση και ολόκληρης της κοινωνίας.

Σε μια περίοδο όπου η ακρίβεια καλπάζει, ο πληθωρισμός έχει καταπιεί κάθε αύξηση, οι αποδοχές δεν έχουν επιστρέψει ούτε στα επίπεδα του 2019 και τα παιδιά δεν έχουν ίσες ευκαιρίες στην εκπαίδευση, «για εμάς αναγκαία είναι η πανστρατιά, όλες είναι ευπρόσδεκτες και όλοι είναι ευπρόσδεκτοι» σημείωσε δίνοντας τον τόνο και το στίγμα της εκλογικής προετοιμασίας της Συμπαράταξης.

Το 1959, μια κατάσκοπος στάλθηκε να σκοτώσει τον Φιντέλ Κάστρο, αλλά ο έρωτας δεν την άφησε

Από το σκάνδαλο κατασκοπείας που συνδέεται με τον Τζένσεν Χουάνγκ στην Κούβα του Ψυχρού Πολέμου. Η ιστορία μιας 19χρονης που ερωτεύτηκε τον Φιντέλ Κάστρο και αργότερα ισχυρίστηκε ότι η CIA της ανέθεσε να τον δολοφονήσει

«Οι άνθρωποι δεν συγχωρούν όσους από έρωτα εκπέσανε», σωστά;

Η εξωσυζυγική ερωτική σχέση που φέρεται να διατηρούσε ο Τζένσεν Χουάνγκ με την Άλις Χουάνγκ, η οποία φέρεται να συνδέεται με τις κινεζικές υπηρεσίες πληροφοριών, έχει βρεθεί στο επίκεντρο της αμερικανικής επικαιρότητας, προκαλώντας ερωτήματα για τις προσωπικές σχέσεις ισχυρών προσώπων και τους κινδύνους που ενδέχεται να κρύβουν για την εθνική ασφάλεια.

«Έσκυψε, έβγαλε το 45άρι του και μου το έδωσε. Δεν δίστασε ούτε στιγμή. Μου είπε: «Δεν μπορείς να με σκοτώσεις. Κανείς δεν μπορεί να με σκοτώσει»»

Η υπόθεση επαναφέρει στο προσκήνιο μια παλιά πρακτική των μυστικών υπηρεσιών: την αξιοποίηση των ερωτικών σχέσεων για την απόκτηση πληροφοριών, την άσκηση επιρροής ή την προσέγγιση προσώπων που βρίσκονται κοντά στα κέντρα εξουσίας.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Nvidia, Τζένσεν Χουάνγκ, χαιρετά την Κινέζα επιχειρηματία Άλις Χουάνγκ μετά την κεντρική ομιλία του στην έκθεση COMPUTEX 2024, στην Ταϊπέι της Ταϊβάν, στις 2 Ιουνίου 2024. REUTERS/Ann Wang

Ο διευθύνων σύμβουλος της Nvidia, Τζένσεν Χουάνγκ, χαιρετά την Κινέζα επιχειρηματία Άλις Χουάνγκ μετά την κεντρική ομιλία του στην έκθεση COMPUTEX 2024, στην Ταϊπέι της Ταϊβάν, στις 2 Ιουνίου 2024. REUTERS/Ann Wang

Για μια από τις πιο παράξενες ιστορίες αυτού του είδους, ωστόσο, πρέπει να επιστρέψουμε σχεδόν επτά δεκαετίες πίσω, στην Κούβα του 1959.

Εκεί, μια 19χρονη Γερμανοαμερικανίδα, η Μαρίτα Λόρεντς, γνώρισε και ερωτεύτηκε τον Φιντέλ Κάστρο, λίγες εβδομάδες μετά την επικράτηση της Κουβανικής Επανάστασης.

Αργότερα θα ισχυριζόταν ότι η CIA τη στρατολόγησε για να δολοφονήσει τον Κουβανό ηγέτη. Μόνο που, σύμφωνα με τη δική της αφήγηση, υπήρχε κάτι που οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες δεν είχαν υπολογίσει: τα συναισθήματά της για τον άνδρα που έπρεπε να σκοτώσει.
YouTube thumbnail

Η 19χρονη που γνώρισε τον Φιντέλ Κάστρο

Στις 27 Φεβρουαρίου 1959, η Μαρίτα Λόρεντς έφτασε στο λιμάνι της Αβάνας με ένα γερμανικό πλοίο, καπετάνιος του οποίου ήταν ο πατέρας της. Η Κουβανική Επανάσταση είχε μόλις επικρατήσει και ο Φιντέλ Κάστρο βρισκόταν ήδη στο επίκεντρο των πολιτικών εξελίξεων.

Η ίδια, ωστόσο, υποστήριζε ότι δεν γνώριζε σχεδόν τίποτα για τον άνθρωπο που επρόκειτο να συναντήσει.

«Δεν ήξερα καν ότι βρισκόταν στην εξουσία. Θα μπορούσε να ήταν μηχανικός κάπου. Τον ερωτεύτηκα παράφορα», είχε δηλώσει σε συνέντευξή της στο NBC 6.

Σύμφωνα με την αφήγησή της, ο Κάστρο ανέβηκε στο πλοίο αναζητώντας τον πατέρα της. Εκείνος κοιμόταν και έτσι η νεαρή ανέλαβε να υποδεχτεί τον επαναστάτη και τους ένοπλους άνδρες που τον συνόδευαν.

Όταν τους ζήτησε να αφήσουν τα όπλα τους, εξηγώντας ότι βρίσκονταν σε γερμανικό πλοίο, ο Κάστρο φέρεται να της απάντησε: «Μα εγώ είμαι η Κούβα».

Η συνάντησή τους δεν έμεινε εκεί. Η Λόρεντς επέστρεψε στη Νέα Υόρκη, όμως λίγο αργότερα δέχτηκε ένα τηλεφώνημα. Ο Κάστρο την ήθελε στο πλευρό του.

Εκείνη αποφάσισε να επιστρέψει στην Αβάνα.

Το δωμάτιο 2408 και ο έρωτας με τον Κάστρο

Η Λόρεντς ισχυριζόταν ότι πέρασε τους επόμενους οκτώμισι μήνες στο πλευρό του Κάστρο, στο ξενοδοχείο Havana Hilton, το οποίο αργότερα μετονομάστηκε σε Habana Libre και χρησιμοποιήθηκε ως αρχηγείο του νέου καθεστώτος.

Στο δωμάτιο 2408, σύμφωνα με την ίδια, ξεκίνησε η ερωτική τους σχέση.

Για τη νεαρή γυναίκα, ο Κάστρο δεν ήταν απλώς ο ηγέτης μιας επανάστασης. Ήταν ο άνδρας που είχε ερωτευτεί, παρά τη διαφορά ηλικίας, την πολιτική του ισχύ και την ανισορροπία που χαρακτήριζε τη σχέση τους.

Χρόνια αργότερα, πάντως, δεν τον περιέγραφε με ιδιαίτερη τρυφερότητα. Τον χαρακτήριζε «ναρκισσιστή» και έναν άνθρωπο υπερβολικά απορροφημένο από τον εαυτό του.

Παραδεχόταν επίσης ότι η ίδια είχε υπάρξει «πολύ υποτακτική και ανόητη», καθώς περνούσε τον χρόνο της περιμένοντάς τον και πιστεύοντας όσα της έλεγε.

Σύμφωνα με την αφήγησή της, έμεινε έγκυος στο παιδί του Κάστρο. Ωστόσο, όσα ακολούθησαν παραμένουν ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα κεφάλαια της ιστορίας της.

Η Λόρεντς είχε δώσει κατά καιρούς αντικρουόμενες εκδοχές για την τύχη της εγκυμοσύνης της. Στο NBC 6 υποστήριξε ότι, ενώ βρισκόταν στον όγδοο μήνα, της έδωσαν να πιει ένα ποτήρι γάλα, μετά το οποίο έχασε τις αισθήσεις της.

«Ξύπνησα σε ένα δωμάτιο με δυνατά φώτα και πονούσα αφόρητα. Δεν ξέρω αν το μωρό πέθανε ή αν έζησε», είχε αναφέρει.

Όπως ισχυριζόταν, επέστρεψε στις Ηνωμένες Πολιτείες αιμορραγώντας και εισήχθη σε νοσοκομείο της Νέας Υόρκης.

Εκεί, σύμφωνα με τη δική της εκδοχή, η προσωπική της ιστορία μετατράπηκε σε υπόθεση κατασκοπείας.

Άνθρωποι κρατούν ψηλά μια φωτογραφία του Φιντέλ Κάστρο κατά τη διάρκεια εκδήλωσης προς τιμήν του στο Σαντιάγο ντε Κούβα, στις 3 Δεκεμβρίου 2016. Φωτογραφία: REUTERS/Alexandre Meneghini

Άνθρωποι κρατούν ψηλά μια φωτογραφία του Φιντέλ Κάστρο κατά τη διάρκεια εκδήλωσης προς τιμήν του στο Σαντιάγο ντε Κούβα, στις 3 Δεκεμβρίου 2016. Φωτογραφία: REUTERS/Alexandre Meneghini

Η CIA και η αποστολή δολοφονίας

Η Λόρεντς υποστήριζε ότι πράκτορες της CIA την προσέγγισαν κατά τη διάρκεια της νοσηλείας της και της ζήτησαν να συμμετάσχει σε σχέδιο δολοφονίας του Κάστρο.

«Με στρατολόγησαν μέσα στο νοσοκομείο, στη Νέα Υόρκη. Είχαν την υπογραφή μου. Μου είπαν: «Τώρα εργάζεσαι για εμάς»», είχε αφηγηθεί.

Σύμφωνα με την ίδια, οι άνθρωποι που την προσέγγισαν απέφευγαν να μιλήσουν ευθέως για δολοφονία. Προτιμούσαν εκφράσεις όπως «εξουδετέρωση» και «να τον κοιμίσουμε».

Της υποσχέθηκαν μάλιστα ότι, εάν κατάφερνε να ολοκληρώσει την αποστολή, θα γινόταν ηρωίδα για τον αμερικανικό λαό.

Η CIA είχε πράγματι εμπλακεί σε σχέδια δολοφονίας του Κάστρο κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Όπως αναφέρει το NBC News, πολλές από αυτές τις επιχειρήσεις αποκαλύφθηκαν το 1975 από την Επιτροπή Τσερτς της αμερικανικής Γερουσίας.

Ανάμεσα στα σχέδια που εξετάστηκαν περιλαμβάνονταν δηλητηριασμένα πούρα, εκρηκτικά κρυμμένα σε κοχύλι, μια μολυσμένη στολή κατάδυσης και μια δηλητηριώδης βελόνα μέσα σε στυλό.

Ωστόσο, η συγκεκριμένη ιστορία της Λόρεντς βασίζεται κυρίως στους δικούς της ισχυρισμούς, οι οποίοι δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα στο σύνολό τους.

«Δεν μπορείς να με σκοτώσεις. Κανείς δεν μπορεί»

Η Λόρεντς ισχυριζόταν ότι επέστρεψε στην Αβάνα έχοντας μαζί της δύο χάπια με αλλαντική τοξίνη, τα οποία της είχαν δώσει για να δηλητηριάσει τον Κάστρο.

Σύμφωνα με όσα αφηγήθηκε στο Vanity Fair το 1993, ένα και μόνο χάπι θα μπορούσε να προκαλέσει τον θάνατό του μέσα σε 30 δευτερόλεπτα.

Ωστόσο, η αποστολή είχε ουσιαστικά αποτύχει προτού ακόμη συναντήσει τον Κουβανό ηγέτη.

«Ήξερα από τη στιγμή που είδα το περίγραμμα της Αβάνας ότι δεν μπορούσα να το κάνω», είχε εξομολογηθεί.

Ακόμη κι αν άλλαζε γνώμη, υπήρχε ένα πρακτικό πρόβλημα. Είχε κρύψει τα χάπια μέσα σε ένα βαζάκι με κρέμα προσώπου, με αποτέλεσμα, σύμφωνα με την ίδια, να αλλοιωθούν και να μην μπορούν πλέον να χρησιμοποιηθούν.

Ο Κάστρο, πάντως, φαίνεται πως είχε αντιληφθεί τον σκοπό της επιστροφής της, τουλάχιστον σύμφωνα με όσα υποστήριζε η ίδια.

Σε μια από τις πιο παράξενες σκηνές της αφήγησής της, ο Κουβανός ηγέτης έβγαλε το πιστόλι του και της το έδωσε.

«Έσκυψε, έβγαλε το 45άρι του και μου το έδωσε. Δεν δίστασε ούτε στιγμή. Μου είπε: «Δεν μπορείς να με σκοτώσεις. Κανείς δεν μπορεί να με σκοτώσει»».

Σύμφωνα με τη Λόρεντς, ο Κάστρο χαμογέλασε και συνέχισε να μασά το πούρο του, απόλυτα βέβαιος ότι η γυναίκα που βρισκόταν απέναντί του δεν θα τον σκότωνε.

«Ένιωσα αποκαρδιωμένη. Ήταν τόσο σίγουρος για μένα. Απλώς με άρπαξε. Κάναμε έρωτα», είχε αφηγηθεί.

Σε άλλη συνέντευξή της, στο NBC 6, η Λόρεντς είχε περιγράψει μια διαφορετική συνομιλία με τον Κάστρο, κατά την οποία εκείνος τη ρώτησε αν είχε επιστρέψει για να του κάνει κακό.

«Ήρθα για να σε σκοτώσω», ισχυριζόταν ότι του απάντησε.

Η αποστολή δολοφονίας, εφόσον πράγματι εξελίχθηκε όπως την περιέγραφε, είχε τελειώσει με έναν τρόπο που δύσκολα θα μπορούσε να προβλέψει οποιαδήποτε μυστική υπηρεσία.

Ο Κάστρο, ο Χιμένες, η Λόρεντς, ο Κένεντι

Η αποχώρησή της από την Κούβα δεν σήμανε και το τέλος της εμπλοκής της σε υποθέσεις κατασκοπείας.

Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της, συνέχισε να συνεργάζεται με την αμερικανική κυβέρνηση και με αντικαστρικές οργανώσεις, ορισμένες από τις οποίες υποστηρίζονταν από τον ανατραπέντα δικτάτορα της Βενεζουέλας, Μάρκος Πέρες Χιμένες.

Η Λόρεντς συνδέθηκε ερωτικά και μαζί του, αποκτώντας μια κόρη, τη Μόνικα Πέρες Χιμένες.

Η ζωή της απέκτησε ακόμη πιο σκοτεινές προεκτάσεις όταν το όνομά της συνδέθηκε με τη δολοφονία του Τζον Φ. Κένεντι.

Η ίδια ισχυριζόταν ότι είχε συναντήσει τον Λι Χάρβεϊ Όσβαλντ στο Μαϊάμι, λίγο πριν από τη δολοφονία του Αμερικανού προέδρου, και ότι γνώριζε πληροφορίες για τις σχέσεις του με το οργανωμένο έγκλημα.

Οι αμερικανικές αρχές αντιμετώπισαν με δυσπιστία τις καταγγελίες της, χαρακτηρίζοντάς την αναξιόπιστη πηγή.

Εκείνη, ωστόσο, επέμενε ότι όσα είχε καταθέσει ήταν αληθινά και υποστήριζε ότι είχαν αφαιρεθεί 36 σελίδες από την κατάθεσή της επειδή είχε κατονομάσει συγκεκριμένα πρόσωπα.

Ο Μάρκος Πέρες Χιμένες, πρώην πρόεδρος της Βενεζουέλας, μέσα σε αυτοκίνητο μετά την άφιξή του στην Ισπανία από το Καράκας, στις 5 Αυγούστου 1968. Φωτογραφία: Nationaal Archief / Anefo

Ο Μάρκος Πέρες Χιμένες, πρώην πρόεδρος της Βενεζουέλας, μέσα σε αυτοκίνητο μετά την άφιξή του στην Ισπανία από το Καράκας, στις 5 Αυγούστου 1968. Φωτογραφία: Nationaal Archief / Anefo

Η γυναίκα πίσω από τον μύθο

Η Μαρίτα Λόρεντς πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής της στη Νέα Υόρκη. Πέθανε το 2019, σε ηλικία 80 ετών, έχοντας καταγράψει τις περιπέτειές της στο βιβλίο The Spy Who Loved Castro.

Όταν έμαθε για τον θάνατο του Κάστρο το 2016, παραδέχτηκε ότι στενοχωρήθηκε, αν και θεωρούσε πως «είχε έρθει η ώρα του να φύγει».

Η ιστορία της εξακολουθεί να κινείται ανάμεσα στα τεκμηριωμένα γεγονότα, τις προσωπικές μαρτυρίες και τους ισχυρισμούς που δεν επιβεβαιώθηκαν ποτέ. Οι αντιφάσεις στις αφηγήσεις της δεν επιτρέπουν να αντιμετωπιστούν όλα όσα περιέγραφε ως ιστορικά δεδομένα.

Ωστόσο, η περίπτωση της Λόρεντς αναδεικνύει μια ενδιαφέρουσα αντίφαση: οι μυστικές υπηρεσίες μπορούν να αξιοποιήσουν την ανθρώπινη οικειότητα ως εργαλείο, αλλά δεν μπορούν απαραίτητα να ελέγξουν τα συναισθήματα εκείνων που στρατολογούν.

Στη δική της αφήγηση, ο έρωτας δεν ήταν το μέσο για την επιτυχία μιας κατασκοπευτικής επιχείρησης. Ήταν ο λόγος της αποτυχίας της.

Κοιτάζοντας πίσω, η Λόρεντς αναγνώριζε ότι είχε πληρώσει ακριβά τις επιλογές της.

«Μοναξιά. Νομίζω πως κάθε γεγονός έφερνε περισσότερη μοναξιά και λίγες ενοχές», είχε πει.

Και αμέσως μετά πρόσθεσε: «Αλλά πέρασα και πολύ καλά».

  • Κατηγορία BLOGS
  • 0

Ο κ. Βαρτζόπουλος είναι γιατρός αλλά οι ιδέες του είναι άρρωστες

Η κυβέρνησή μας έχει ξανά υπεύθυνο ψυχικής υγείας έναν υφυπουργό που πιστεύει ότι για να αντιμετωπίσουμε την «ανήλικη παραβατικότητα» πρέπει να βάλουμε τους επιθετικούς νέους να «σκοτώνουν τους εχθρούς της πατρίδας και της κοινωνίας».

Αν ο νέος — ξανά — υφυπουργός Υγείας είχε κρύψει τα πιστεύω του, θα υπήρχε τουλάχιστον μια δικαιολογία. Αλλά δεν τα έχει κρύψει. 

Δεν αναφέρομαι μόνο στην πολύ γνωστή δήλωσή του ότι «σε όλη την πανίδα» τα αρσενικά είναι εκ φύσεως πιο επιθετικά, επειδή αναλαμβάνουν το κυνήγι της τροφής, ενώ «το θηλυκό είναι για άλλες δουλειές. Για να τίκτει».

Αν ήταν μόνο αυτό, θα ήταν και λιγάκι αστείο. Δεν θα χρειαζόταν καν να καταφύγει κανείς σε περίπλοκες σκέψεις, όπως ότι οι ανθρώπινες σχέσεις είναι κοινωνικά κατασκευασμένες. Θα αρκούσε να δείξει κανείς στον κ. Βαρτζόπουλο μια αρκούδα. 

Αλλά ο κ. Βαρτζόπουλος δεν ήθελε να κάνει επίδειξη γνώσεων βιολογίας. Μιλούσε σε δημοσιογραφική εκπομπή και απαντούσε σε ερωτήματα σχετικά με τις δολοφονίες γυναικών από συντρόφους τους, στον απόηχο της γυναικτονίας της Κυριακής Γρίβα, στους Αγίους Αναργύρους, τον Απρίλιο του 2024.

Και το συμπέρασμά του ήταν το εξής: «Άρα είναι η φύση των πραγμάτων το αρσενικό να είναι επιθετικό, κατά συνέπεια η έννοια της γυναικοκτονίας πραγματικά έχει μια βιολογική βάση».

Οι αντιδράσεις που είχαν ξεσπάσει τότε επικεντρώθηκαν κυρίως σε αυτή την αποστροφή του υφυπουργού κι είχαν στόχο τον χοντροκομμένο βιολογισμό του, που εκ των πραγμάτων δικαιολογούσε τις γυναικοκτονίες — και μάλιστα δύο μέρες αφότου μια γυναίκα είχε πέσει νεκρή από τις μαχαιριές του πρώην συντρόφου της, έξω από αστυνομικό τμήμα.

Είπε κι άλλα, όμως. Για το θέμα, ας πούμε, της — αμφιλεγόμενης — «ανήλικης παραβατικότητας», ρωτήθηκε αν ένας ανήλικος που νιώθει ότι έχει βίαιες τάσεις, μπορεί να επισκεφθεί κάποιον ειδικό για να ζητήσει βοήθεια

«Χε, όχι, όχι, χε» γέλασε ο κ. Βαρτζόπουλος. «Αυτό το οποίο λέτε δεν υφίσταται. Δεν είναι δυνατόν να υπάρχει στην ανθρώπινη φύση αυτό το οποίο λέτε. Δηλαδή να αισθάνομαι κάτι το οποίο είμαι και συγχρόνως να μην το θέλω. Αυτό δεν υπάρχει».

Δεν μπορώ να μην θέλω αυτό που είμαι. Είναι αδύνατον. Δεν υπάρχει στην ανθρώπινη φύση. Έτσι πιστεύει ο κ. Βαρτζόπουλος.

Μόνο που αν έψαχνε κανείς να συνοψίσει τις επιστήμες της ψυχιατρικής και της ψυχολογίας, υπάρχουν πολύ χειρότεροι ορισμοί από το «δεν θέλω αυτό που είμαι».

Τι άλλο αναζητά ο ψυχίατρος, δηλαδή, όταν μελετά μια ψυχική ασθένεια; Τι επιδιώκει ένας άνθρωπος σε μια διαδικασία ψυχοθεραπείας, αν όχι να αντιμετωπίσει «αυτό που είναι», που «δεν το θέλει»;

Ο κ. Βαρτζόπουλος είναι ψυχίατρος!

Ψυχίατρος που έχει την ευθύνη της ψυχικής υγείας για την κυβέρνηση της χώρας. Που ήταν υπεύθυνος για τη μεταρρύθμιση των φορέων αντιμετώπισης των εξαρτήσεων και για τη ρύθμιση του επαγγέλματος των ψυχολόγων — δύο κομβικούς τομείς του προνοιακού οικοσυστήματος.

Ο υπεύθυνος για τις εξαρτήσεις και για τους ψυχολόγους δεν πιστεύει ότι μπορείς να μην θέλεις αυτό που είσαι. Σαν να έχουμε υπεύθυνο του Αστεροσκοπείου έναν που πιστεύει ότι η Γη είναι επίπεδη — με την κρίσιμη διαφορά ότι αυτός δεν θα είχε την εξουσία να προκαλέσει τόσο κακό.

Αλλά δεν τελειώσαμε.

Μιλώντας και πάλι για την «ανήλικη παραβατικότητα», ο κ. Βαρτζόπουλος προέβη στην εξής πολιτική πρόταση:

«Εκείνο το οποίο μπορούμε να κάνουμε εμείς είναι, όταν διαπιστώνουμε σε πρώιμη φάση μια τέτοια επιθετικότητα, αυτή την επιθετικότητα να την βάλουμε μέσα σε κοινωνικά κανάλια, δηλαδή, αυτή η επιθετικότητα να εξυπηρετεί τους σκοπούς αυτής της κοινωνίας, δηλαδή να έχει ένα αξιακό σύστημα, το οποίο να εξυπηρετεί την κοινωνία. Δηλαδή, να μη σκοτώνεις ή να μην επιτίθεσαι για να κλέψεις, να επιτίθεσαι στους εχθρούς της πατρίδας, ή να επιτίθεσαι στον εχθρό της κοινωνίας».

Αναρωτιέμαι, δεν είναι προφανές ότι αν δίνουμε όπλα και εξουσία να σκοτώνουν σε ανθρώπους που ξέρουμε ότι είναι επιθετικοί, απλώς καταλήγουμε με περισσότερους που θα ξαμολάνε καμιά εικοσαριά σφαίρες πισώπλατα, σε κάποιον Θοδωρή, σε κάποιο Άργος;

Δεν είναι προφανές ότι ο τελευταίος που θα έπρεπε να έχει όπλο και εξουσία να σκοτώνει είναι κάποιος που ξέρουμε ότι είναι επιθετικός;

Αλλά τι αναρωτιέμαι; Τι ψάχνω, λογικά αντεπιχειρήματα;

Εδώ ο άνθρωπος θέλει να βάλουμε τους επιθετικούς που η βιολογία τους κάνει να σκοτώνουν τις γυναίκες τους, διότι τέτοιοι είναι και δεν αλλάζουν, να σκοτώνουν τους εχθρούς της πατρίδας και της κοινωνίας.

Ψάχναμε την «Ερμηνεία των ονείρων» και βρήκαμε το «Ο Αγών μου».