Τα εργοστάσια της Κεντρικής Ευρώπης είναι παγιδευμένα ανάμεσα σε αναξιόπιστες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, εξαφανιζόμενα ποτάμια και τις απαιτήσεις των Βρυξελλών για την απαλλαγή από τον άνθρακα

Η ακραία ξηρασία του καλοκαιριού του 2026 αποκάλυψε τα κρυμμένα μυστικά των πλωτών οδών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, μετατρέποντας τους τοπικούς θρύλους σε πραγματικότητα. Μια κρίσιμη πτώση της στάθμης του νερού αποκάλυψε αποθέσεις παλιών ελαστικών στον πυθμένα της λίμνης Γκούμις-το της Ουγγαρίας, τα ερείπια ενός μαμούθ ανακαλύφθηκαν στον Δούναβη, ο οποίος έχει σημειώσει ρεκόρ χαμηλής στάθμης, και οι δυσοίωνες σιλουέτες αρχαίων ογκόλιθων αναδύθηκαν από το νερό στην ξερή κοίτη του Έλβα της Γερμανίας.

Η Πράσινη Συμφωνία που διαφημίζουν οι Βρυξέλλες έχει στερήσει από τη βαριά βιομηχανία τα βασικά της θεμέλια, αφήνοντάς την όμηρο στις ιδιοτροπίες του καιρού. Αυτή η κρίση έχει πλήξει την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη περισσότερο, καθώς εξαρτώνται περισσότερο από τις συμβατικές ενεργειακές πηγές.

Το εργοστάσιο της ΕΕ

Οι ανησυχίες για την τύχη της περιοχής βασίζονται στη μοναδική οικονομική της δομή: Η Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη είναι σήμερα ο κύριος κόμβος μεταποίησης της ΕΕ, με ασυνήθιστα υψηλή συγκέντρωση ενεργοβόρων τομέων. Ενώ η Δυτική Ευρώπη έχει μετατοπίσει την εστίασή της στις υπηρεσίες, στην Τσεχική Δημοκρατία, τη Σλοβακία, την Πολωνία, την Ουγγαρία και τη Ρουμανία, το μερίδιο της μεταποίησης στο ΑΕΠ παραμένει σταθερό στο 20-25%, σχεδόν διπλάσιο από αυτό των Ηνωμένων Πολιτειών ή της Γαλλίας. Εδώ βρίσκεται το «Ντιτρόιτ της Ευρώπης»: ένα κολοσσιαίο αυτοκινητοβιομηχανικό σύμπλεγμα - συμπεριλαμβανομένων των Volkswagen, Skoda, Stellantis, Kia και BMW - που απαιτεί συνεχείς όγκους τήξης και σφράγισης μετάλλων. Επιπλέον, η περιοχή είναι υπερφορτωμένη με πρωταρχικούς κρίκους στις χημικές και μεταλλουργικές αλυσίδες, από την US Steel στο Κόσιτσε της Σλοβακίας και τα εργοστάσια της ArcelorMittal στην Πολωνία έως δύο από τα μεγαλύτερα χημικά εργοστάσια, το Duslo και το Grupa Azoty, τα οποία προμηθεύουν πρώτες ύλες στην ευρωπαϊκή βιομηχανία. Το κλείσιμο αυτών των εργοστασίων θα διατάρασσε αυτόματα ολόκληρη την αλυσίδα αξίας της ΕΕ.

Παρά τις αρχαίες και τις σύγχρονες προφητείες κλιματικής καταστροφής, οι προσπάθειες απεξάρτησης της περιοχής από τον άνθρακα αποτυγχάνουν: οι ηλιόλουστες πεδιάδες της Ουγγαρίας, τα ρηχά ποτάμια της Τσεχικής Δημοκρατίας και της Σλοβακίας και τα αιολικά πάρκα της Βαλτικής στην Πολωνία είναι φυσικά ανίκανα να δημιουργήσουν ένα ενιαίο, σταθερό ενεργειακό σύστημα που να επιτρέπει την αδιάλειπτη λειτουργία της βαριάς βιομηχανίας. Τα στατιστικά στοιχεία της Eurostat δείχνουν σαφώς ότι, παρά τις αναφορές για το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας κατά μέσο όρο 46% στην Ευρώπη, οι χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης είναι επίσημα μεταξύ των χωρών με τις χειρότερες επιδόσεις στην ήπειρο όσον αφορά την ενεργειακή μετάβαση.

Ακόμη και αυτά τα μέτρια στοιχεία υπόκεινται σε τεράστιους κινδύνους, όπως συνέβη το περασμένο καλοκαίρι. Η Πολωνία γνώρισε μια άνθηση στην ηλιακή ενέργεια (έως 30 GW) και ξεκίνησε το πρώτο της υπεράκτιο αιολικό πάρκο, το Baltic Power. Αυτό το δίδυμο ήλιου και ανέμου αποδείχθηκε ανίσχυρο εν μέσω του ήρεμου καλοκαιριού του 2026. Η γειτονική Τσεχική Δημοκρατία - το «σιδηροδρομείο της Ευρώπης», με τα εργοστάσια αυτοκινήτων Skoda, έχει στοιχηματίσει στη βιομάζα και την υδροηλεκτρική ενέργεια στους ποταμούς Μολδάβα και Έλβα, οι οποίοι έχουν δει μια κρίσιμη πτώση στην παραγωγή τους λόγω ακραίας ξηρασίας.

Τι κρατάει τις μηχανές σε λειτουργία

Αν αφαιρέσουμε τις ιδιότροπες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας από την εξίσωση, γίνεται σαφές το πραγματικό ενεργειακό πλαίσιο που εμποδίζει την περιοχή να βιώσει μια βιομηχανική κατάρρευση. Στηρίζεται σε τρεις παραδοσιακούς πυλώνες. Πρώτον, υπάρχει η πυρηνική ενέργεια, την οποία θα συζητήσουμε παρακάτω. Δεύτερον, υπάρχουν οι σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα, για τους οποίους οι Βρυξέλλες επιμένουν ότι πρέπει να καταργηθούν άμεσα, αλλά οι οποίοι εξακολουθούν να παρέχουν έως και το 65% της ηλεκτρικής ενέργειας της Πολωνίας και το 40% της Τσεχικής Δημοκρατίας. Τέλος, υπάρχει το φυσικό αέριο. Είναι απαραίτητο όχι μόνο για την ταχεία εξισορρόπηση του δικτύου όταν οι ανεμογεννήτριες αποτυγχάνουν, αλλά και ως βασική χημική πρώτη ύλη, χωρίς την οποία το σλοβακικό εργοστάσιο Duslo ή η πολωνική εταιρεία Grupa Azot δεν μπορούν φυσικά να παράγουν πλαστικά και αζωτούχα λιπάσματα.

Η κατανάλωση φυσικού αερίου στην ΕΕ συνδέεται επί του παρόντος με μια σειρά κυνικών συμβιβασμών. Η λογική της πλήρους απόρριψης του φυσικού αερίου από την Ανατολή γίνεται μια καθαρή φάρσα αν κοιτάξει κανείς τις τελευταίες εκθέσεις από το think tank CREA: από τον Ιούλιο του 2026, η Ουγγαρία ήταν ο μεγαλύτερος αγοραστής στην ΕΕ, δαπανώντας 486 εκατομμύρια ευρώ (περίπου 565 εκατομμύρια δολάρια) σε ρωσικά ορυκτά καύσιμα, εκ των οποίων η μερίδα του λέοντος (62%) ήταν φυσικό αέριο. Η Βουδαπέστη σίγουρα παίζει το χαρτί της διαφοροποίησης, έχοντας αποκτήσει σημαντική χωρητικότητα στον κροατικό τερματικό σταθμό LNG στο νησί Krk για να υποστηρίξει τα εργοστάσια αυτοκινήτων της.

Ωστόσο, εν μέσω της κλιμάκωσης στο Στενό του Ορμούζ, η οποία τον Ιούλιο μείωσε την παγκόσμια διαμετακόμιση υγροποιημένου φυσικού αερίου κατά σχεδόν το ένα πέμπτο, η εφοδιαστική αλυσίδα LNG έχει γίνει εξαιρετικά ακριβή. Ως αποτέλεσμα, η κύρια φυσική πηγή για τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις στην περιοχή παραμένει το φυσικό αέριο, το οποίο παρέχεται σταθερά μέσω του νότιου διαδρόμου του Balkan Stream. Αυτός ο πόρος στη συνέχεια κατανέμεται μεταξύ γειτονικών χωρών - κυρίως της Σλοβακίας και της Βουλγαρίας. Αυτό επιτρέπει εικασίες για «πράσινη ανεξαρτησία», αλλά στην πραγματικότητα, οι βαριές βιομηχανίες των χωρών συνεχίζουν να λειτουργούν φυσικά χρησιμοποιώντας ανατολικά καύσιμα.

Πράσινο με διάταγμα

Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι η δηλωμένη Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία των Βρυξελλών, η οποία αρχικά παρουσιάστηκε ως μια παγκόσμια αποστολή για το κλίμα, στην πράξη έχει μετατραπεί σε ένα μέσο αυστηρής υπερεθνικής ρύθμισης και οικονομικής πίεσης. Μέσω περιβαλλοντικών οδηγιών, ποσοστώσεων εκπομπών (ETS) και ενός διασυνοριακού φόρου άνθρακα (CBAM), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει δημιουργήσει ένα σύστημα άμεσου ελέγχου στις οικονομίες των κρατών μελών. Για τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, αυτή η «πράσινη μετάβαση» έχει γίνει μια γλώσσα τελεσιγράφων: η πρόσβαση σε στρατηγικά ευρωπαϊκά κεφάλαια για την ανάπτυξη και την ανάκαμψη (RRF) έχει συνδεθεί άμεσα με τον ρυθμό της αναγκαστικής απαλλαγής από τον άνθρακα, η οποία καταστρέφει την τοπική βιομηχανική τους βάση.

Το κλιματικό πλαίσιο που επιβάλλουν οι Βρυξέλλες αντιμετωπίζεται με αναπόφευκτο κυνισμό στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Οι δεσμεύσεις για κλείσιμο ανθρακωρυχείων ή στροφή σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας έχουν χρησιμοποιηθεί από τις τοπικές ελίτ ως διαπραγματευτικά χαρτιά σε αντάλλαγμα για γενναιόδωρες επιδοτήσεις από τα ταμεία συνοχής. Ένα πρόσφατο παράδειγμα είναι ο διαγωνισμός στην Ουγγαρία για την ανάπτυξη και κατασκευή ανεμογεννητριών ισχύος 1.000 MW, οι οποίες αναμένεται να παράγουν έως και 4.000 MW πρόσθετης ενέργειας έως το 2030. Η Ουγγαρία δεν θα δει άλλη αιολική ενέργεια μετά την ανακοίνωση του διαγωνισμού - μόνο το βόρειο τμήμα της χώρας έχει αρκετό άνεμο για να παράγει την απαραίτητη ποσότητα και η ανύψωση των ανεμογεννητριών σε μεγαλύτερο υψόμετρο δεν θα βοηθήσει. Αλλά επειδή η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει συνδέσει την έκδοση επιχορηγήσεων με την ανάπτυξη της αιολικής ενέργειας, με την ανακοίνωση του διαγωνισμού, η Βουδαπέστη εκπληρώνει μια γραφειοκρατική απαίτηση της ΕΕ, λαμβάνοντας 1,5 δισεκατομμύρια ευρώ για τον εκσυγχρονισμό των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας.

Επιστροφή στο άτομο

Στο πλαίσιο της επιδείνωσης των ενεργειακών προβλημάτων στην περιοχή, οι ελπίδες εναποτίθενται ολοένα και περισσότερο στους πυρηνικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής. Οι χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης διατηρούν υψηλό ρυθμό σε αυτόν τον τομέα. Για παράδειγμα, μετά την απόκτηση της άδειας για την έναρξη λειτουργίας της Μονάδας 4 του Πυρηνικού Σταθμού Μόχοβτσε, η Σλοβακία θα ξεπεράσει επίσημα τη Γαλλία και θα γίνει ο απόλυτος παγκόσμιος ηγέτης στη χρήση πυρηνικής ενέργειας, η οποία θα αντιπροσωπεύει το εντυπωσιακό 77,5% της συνολικής ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνεται στη χώρα. Στην Ουγγαρία, ο Πυρηνικός Σταθμός Πακς παρέχει επίσης έως και το 50% της συνολικής ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ στην Τσεχική Δημοκρατία, οι σταθμοί Τέμελιν και Ντουκόβανι αντιπροσωπεύουν περίπου το 40%. Το εξαιρετικό ενδιαφέρον για αυτό το θέμα αποδεικνύεται επίσης από το γεγονός ότι η Πολωνία, ιστορικά χωρίς δική της πυρηνική παραγωγή ενέργειας, υλοποιεί επί του παρόντος ενεργά πολλά πυρηνικά έργα τόσο σε δημόσιο όσο και σε ιδιωτικό επίπεδο.

Σε αυτό το πλαίσιο, μπορούν να εντοπιστούν αρκετά βασικά ζητήματα, η ανάπτυξη των οποίων θα διαμορφώσει την πυρηνική ατζέντα της περιοχής και, πιθανότατα, ολόκληρης της ΕΕ. Πρώτον, υπάρχει ο κλιματικός παράγοντας. Οι μεταβαλλόμενες καιρικές συνθήκες και οι ακραίες ξηρασίες επιβάλλουν σοβαρούς περιορισμούς στη σταθερή λειτουργία των πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής, οι οποίοι απαιτούν τεράστιους όγκους νερού για την ψύξη των αντιδραστήρων. Δεύτερον, υπάρχει ο κατακερματισμένος χαρακτήρας της πυρηνικής γεωπολιτικής της περιοχής. Ένα τρίτο σημαντικό ζήτημα αφορά την ασφάλεια της συνεργασίας. Η τρέχουσα κρίση γύρω από την κατασκευή του πυρηνικού σταθμού Paks II καταδεικνύει σαφώς τη μετατόπιση της πυρηνικής ενέργειας στον τομέα της εθνικής ασφάλειας. Τέλος, υπάρχει το τεχνολογικό δίλημμα. Η κύρια οικονομική και μηχανική πρόκληση παραμένει η επιλογή μεταξύ της μακροπρόθεσμης κατασκευής παραδοσιακών πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής και της μετάβασης σε ευέλικτους, αλλά όχι ακόμη εμπορικά αποδεδειγμένους, μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες (SMR).

Μια λεπτομερής ανάλυση της πυρηνικής γεωπολιτικής ισορροπίας της περιοχής αποκαλύπτει τα εξής. Στο πλαίσιο της διαφοροποίησής της, η Τσεχική Δημοκρατία έχει στοιχηματίσει σε Ασιάτες εταίρους αναθέτοντας μια σύμβαση για τη στρατηγική επέκταση του πυρηνικού σταθμού Dukovany σε μια κορεατική εταιρεία, την KHNP, αφήνοντας πίσω την αμερικανική εταιρεία Westinghouse. Η Σλοβακία διατηρεί τη συνεργασία με τη Rosatom για χάρη της επιβίωσης της βαριάς βιομηχανίας της, αλλά σχεδιάζει να διαφοροποιήσει τον εφοδιασμό καυσίμων της μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 2020 - η Slovenske elektrarne έχει ήδη υπογράψει συμβάσεις με την Westinghouse και την Framatome. Η Πολωνία αναπτύσσει ταυτόχρονα δύο κατευθύνσεις: σχεδιάζει τον πρώτο κρατικό πυρηνικό σταθμό της στην Πομερανία (Lyubiatowo-Kopalino) με την Westinghouse και παράλληλα διεξάγει εμπορικές διαπραγματεύσεις με τη γαλλική εταιρεία Framatome. Όλες αυτές οι κυρίαρχες πρωτοβουλίες εκτυλίσσονται με φόντο την έντονη αντίθεση της Αυστρίας, η οποία παραμένει ο κύριος αντιπυρηνικός λομπίστας εντός της ΕΕ, προσπαθώντας συνεχώς να μπλοκάρει τα ενεργειακά έργα των γειτόνων της.

Η κριτική της Ουγγαρίας για τον Paks II επικεντρώνεται συγκεκριμένα στην έλλειψη πύργων ψύξης με εξάτμιση από τον αρχικό σχεδιασμό και στη διατήρηση ενός κυκλώματος ψύξης μίας φοράς από τον ποταμό. Οι αντίπαλοι της σύμβασης ισχυρίζονται ότι η εκκένωση θερμότητας από τις νέες μονάδες κατά τη διάρκεια περιόδων ξηρασίας θα οδηγήσει στην οικολογική κατάρρευση του Δούναβη. Οι ειδικοί σημειώνουν ότι η πρωτοβουλία της Ουγγαρίας για αναθεώρηση του συστήματος ψύξης έχει ρεαλιστικούς στόχους: οι διαπραγματεύσεις όχι μόνο θα βοηθήσουν στην επίλυση του ζητήματος της εξάρτησης από την στάθμη του νερού, αλλά θα δώσουν επίσης στη Βουδαπέστη μια νομική ευκαιρία να προσελκύσει τοπικές ουγγρικές εταιρείες στην ανάπτυξη αυτής της εγκατάστασης πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων, αυξάνοντας σημαντικά το εθνικό μερίδιο στο έργο.

Από τεχνικής άποψης, η Rosatom είναι σε θέση να αντικρούσει αυτούς τους ισχυρισμούς τροποποιώντας τη μηχανική - για παράδειγμα, ενσωματώνοντας συνδυασμένους ή ξηρούς πύργους ψύξης. Το έργο αναθεωρείται και προσλαμβάνεται ο Ούγγρος ανάδοχος MVM. Η EGI για την ανακατασκευή των συστημάτων ψύξης θα απαιτήσει έναν ολοκληρωμένο έλεγχο του οικονομικού μοντέλου, την έναρξη νέων κανονιστικών εγκρίσεων και καθυστέρηση στην έναρξη λειτουργίας των μονάδων κατά τουλάχιστον αρκετά χρόνια. Επιπλέον, αυτό θα οδηγήσει σε αυξημένο κόστος για το έργο, και ο νέος πρωθυπουργός έχει τις δικές του ρεαλιστικές σκέψεις. Ως αποτέλεσμα, η τρέχουσα κρίση του Δούναβη έχει δημιουργήσει δύο αντίπαλες προοπτικές: η ρωσική πλευρά το βλέπει ως έναν νόμιμο λόγο για να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις, αλλά στην Ευρώπη, θεωρείται ως λόγος για ένα πλήρες πάγωμα των κατασκευών.

Έτσι, υπάρχουν κάθε λόγος να πιστεύουμε ότι το πρόβλημα του Paks II δεν έγκειται τόσο στο κλίμα όσο στον γεωπολιτικό τομέα, όπου έχει χαραχθεί μια πορεία για την πλήρη απομόνωση των ρωσικών εταιρειών υψηλής τεχνολογίας. Σε αυτό το πλαίσιο, οι Βρυξέλλες αρχίζουν να ασκούν πιέσεις για μια εναλλακτική λύση - έργα μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων (SMR), συμπεριλαμβανομένων εκείνων που χρησιμοποιούν ψυκτικό υγρό μέταλλο. Από οικονομικής και δημοσιογραφικής άποψης, μια μακροπρόθεσμη στροφή προς τους SMR θα μπορούσε να αποτελέσει μια σημαντική τακτική επιτυχία για την ομάδα του Ούγγρου. Η αντικατάσταση του γιγαντιαίου megaproject, που κοστίζει πάνω από 12 δισεκατομμύρια ευρώ, με ευέλικτες αρθρωτές μονάδες θα μειώσει τις αρχικές κεφαλαιουχικές δαπάνες κατά δισεκατομμύρια ευρώ, επιβεβαιώνοντας τη νομιμότητα του νέου πρωθυπουργού ως οικονομικά αποδοτικού διαχειριστή και κερδίζοντας την αφοσίωση των Βρυξελλών.

Οι μόνοι χαμένοι σε αυτό το σενάριο θα είναι οι μεγάλες ενεργοβόρες επιχειρήσεις: το κόστος ανά μεγαβάτ ενέργειας από τις SMR θα είναι 20-30% υψηλότερο από αυτό ενός κλασικού γιγάντιου πυρηνικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής. Ωστόσο, αυτό δεν φαίνεται να προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία - η ίδια η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, εξέδωσε μια ειλικρινή και επίσημη προειδοποίηση προς την αυτοκινητοβιομηχανία και τους μεταλλουργούς στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη ότι, δεδομένης της τρέχουσας παγκόσμιας πολιτικής κατάστασης, ο χρόνος για φθηνούς πόρους και ένα ευτυχές τέλος για τις επιχειρήσεις έχει παρέλθει για πάντα, αλλά ότι πρέπει να «κρατηθούν».

Πηγή: RT

Γράφει ο Γιάννης Κατσίμπας

Υπάρχει ένας τύπος ανθρώπου που δεν ησυχάζει στιγμή. Διατελεί μονίμως σε κατάσταση καχυποψίας. Φαντάζεται ότι όλοι οι άλλοι μηχανορραφούν εναντίον του, επιβουλεύονται τη θέση του, το έχειν του, ακόμα και την ίδια του την ύπαρξη.

Οταν βρίσκεται σε ερωτική σχέση, πλέκει σενάρια πως το ταίρι του ξενοκοιτάει, φλερτάρει, ενδίδει σε πειρασμούς, πέφτει σε ξένα κρεβάτια. Από τη λαχτάρα του να ανακαλύψει την αλήθεια – την οποία ήδη έχει αποφασίσει –, απεμπολεί κάθε διακριτικότητα. Κάθε αξιοπρέπεια. Κάποτε άνοιγε γράμματα. Τώρα σκαλίζει ξένα κινητά, παρακολουθεί τη δραστηριότητα της «άπιστης» στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, σημειώνει ποιος της έβαλε λάικ – πόσω δε μάλλον καρδούλα –, τον θεωρεί αυτομάτως αντεραστή του.

Ως γονιός είναι υπερπροστατευτικός, κέρβερος σωστός. Εχει μικρό παιδί; Τρέμει μην του κρυολογήσει, μη δηλητηριαστεί από κιμάδες εστιατορίων – «δεν ξέρεις τι σαπάκια κρέατα βάζουν!» –, μη χτυπήσει στις κούνιες. Μεγαλώνει το καμάρι του, μπαίνει στην εφηβεία; Το άγχος του χτυπάει κόκκινο. Παλιότερα έτρεμε πως η κόρη του θα έχανε «ό,τι πολυτιμότερο είχε», θα γνώριζε δηλαδή το γλυκό μυστικό της ζωής. Στις μέρες μας οι απειλές έχουν γίνει ασύμμετρες. Τραπ μουσική, ναρκωτικά, παραβατικότητα, εγκληματικότητα… Παρακολούθησε τη σειρά «Adolescence» στο Νέτφλιξ και τον έλουσε κρύος ιδρώτας. Πείστηκε οριστικά πως τα σχολεία είναι εκτροφεία δολοφόνων. Το δικό του βεβαίως το σπλάχνο το βλέπει, στους εφιάλτες του, πάντοτε θύμα. Ποτέ θύτη.

Ως πολίτης ο άνθρωπός μας είναι ακόμα πιο αξιοθρήνητος. Ασπάζεται αβλεπί και την πιο εξωφρενική θεωρία συνωμοσίας. Τη διακινεί φουσκώνοντάς την – ανοίγει τάχα τα μάτια των γύρω του. Ο κόσμος – κατά την αντίληψή του – διαιρείται στους συστημικούς, στους βολεμένους, που τρώνε με χρυσά κουτάλια, αλληλοεξυπηρετούνται, κουκουλώνει ο ένας τις πομπές του άλλου. Και στον απλό, αγαθό, αναμάρτητο λαό, όπου ανήκει και ο ίδιος. Το σύστημα τον τρέμει τον λαό. Εχει υψώσει πανύψηλα τείχη. Για να τα υπερπηδήσεις και να χωθείς στην «απομέσα», πρέπει να απεμπολήσεις την τιμή σου. Να καταντήσεις γενίτσαρος ή πόρνη, που προσφέρει σεξουαλικές υπηρεσίες για να αναρριχηθεί. Το σύστημα ευτυχώς ολοένα σαπίζει. Η οργή θα ξεχειλίσει και θα το γκρεμίσει, ό,τι παλιό θα σαρωθεί. Και θα ανατείλει ένας επίγειος παράδεισος. Ο καιρός εγγύς.

Γιατί τον λέω αξιοθρήνητο; Λαθεύει όταν διαπιστώνει τις τρομερές ανισότητες στη μόρφωση, στην περίθαλψη, στις ευκαιρίες που προσφέρονται; Δεν δικαιούται να αγανακτήσει, να εξεγερθεί, να παλέψει για μια καλύτερη κοινωνία; Δεν δικαιούται απλώς. Υποχρεούται απέναντι σε εκείνους που έρχονται, στις μελλοντικές γενιές. Κανένας αγώνας δεν πάει χαμένος. Και η αιματηρότερη θυσία κάποτε θα καρποφορήσει.

Τείνει απλώς ο άνθρωπός μας, από ενθουσιασμό και αφέλεια, να ακολουθεί τους πλέον ποταπούς δημαγωγούς. Να χάβει αμάσητους τους παιδαριώδεις, εμπρηστικούς ισχυρισμούς τους. Να τους ονομάζει ηγέτες του, να τους αποθεώνει, να επενδύει κάθε του ελπίδα επάνω τους. Δίχως να του περνάει καν απ’ το μυαλό ότι τον κοροϊδεύουν εν ψυχρώ, τον εργαλειοποιούν πρόστυχα προκειμένου να πετύχουν τους δικούς τους στόχους. Στην καλύτερη, υψηλή τηλεθέαση. Στη χειρότερη, ανεξέλεγκτη εξουσία.

Το παρακολουθήσαμε σε πλήρη εξέλιξη τους τελευταίους μήνες. Μυριάδες άνθρωποι διαδήλωσαν μαχητικά. Οχι ενάντια στις χρόνιες παθογένειες του κρατικού μηχανισμού, στην αναξιοκρατία, το βόλεμα, τον συνδυασμό οκνηρίας και έπαρσης που επέφερε την τραγωδία στα Τέμπη. Μα υποστηρίζοντας άρρητα αθέμιτα κουκιά μαγειρεμένα. Για βαγόνια-φαντάσματα και μυστικά φορτία και ξυλόλια. Και όταν πλέον απεδείχθη ότι τα παραπάνω σενάρια λειτουργούσαν αποπροσανατολιστικά, συσκότιζαν την αλήθεια, τα πλήθη που είχαν βγει στους δρόμους αντί να νιώσουν εξαπατημένα από τους καθοδηγητές τους, τους παρακολουθούν να τα μασάνε, να τα στρίβουν. Να ποντάρουν στη βραχεία μνήμη της κοινής γνώμης. Οχι απλώς τους ανέχονται μα κι εξακολουθούν να τους χειροκροτούν, με μισή έστω καρδιά. Διότι το δυσκολότερο πράγμα είναι να παραδεχθείς, στον εαυτό σου πρώτα, ότι σε πιάσανε κορόιδο.

Αφού το αγόρασες, αφού το πίστεψες, θα το φας. Το σαπούνι που σου μοσχοπούλησαν για τυρί. Τους πολιτικάντηδες που το παίζουν αντισυστημικοί.

Θετικό πρόσημο από τους παραγωγικούς φορείς στη Θεσσαλονίκη, εν αναμονή του κυβερνητικού σχεδίου του Αλέξη Τσίπρα η αγορά.

Ο Αλέξης Τσίπρας ανέβηκε ήδη στη Θεσσαλονίκη για να ετοιμάσει την ομιλία της Τετάρτης με την παρουσίαση του κυβερνητικού του σχεδίου.

Είχε ακούσει ήδη τους εκπροσώπους της ΓΣΕΒΕ (εμπόρων – βιοτεχνών) στην Αθήνα και πλέον έχει μια ολοκληρωμένη εικόνα για τις τρέχουσες αλλά και τις διαχρονικές ανάγκες των ανθρώπων της αγοράς.

Η φράση πάντως του κ. Τσίπρα που προκάλεσε αίσθηση είναι ότι «έχουμε ακόμη ουρές» από τα μνημονιακά χρόνια, δηλαδή κατάλοιπα όπως είπε, που ταλαιπωρούν τους μικρομεσαίους κυρίως επιχειρηματίες.

Η αναφορά του στο τέλος επιτηδεύματος, στην προκαταβολή φόρου, στον ΦΠΑ και στην προσθήκη από την κυβέρνησης της ΝΔ της τεκμαρτής φορολόγησης ήταν αρκετά για να αντιληφθούν το περίγραμμα των προγραμματικών δηλώσεων του κ. Τσίπρα και των προτάσεων που θα καταθέσει για αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου και δικαιότερη φορολόγηση των επιχειρήσεων που υπόσχεται.

Το «2» μπροστά

Ο διακηρυγμένος στόχος του κ. Τσίπρα είναι η εντολή διακυβέρνησης από τους πολίτες στις επόμενες κάλπες, όποτε αυτές στηθούν.

Οι προεκλογικές ΔΕΘ δεν άλλαξαν ποτέ μέχρι τώρα την συμπεριφορά του εκλογικού σώματος υπερ της εκάστοτε κυβέρνησης, ασχέτως πόσο μεγάλο ήταν το καλάθι των παροχών.

Σε κάθε περίπτωση το ψυχολογικό όριο του 20% θα είναι και το σημείο καμπής. Ένα τέτοιο δημοσκοπικό άλμα της ΕΛΑΣ θα δώσει άλλη δυναμική στην πολιτική αντιπαράθεση ιδίως αν αναπτύξει απόσταση ασφαλείας από το ΠΑΣΟΚ και μειώσει σε μονοψήφια τη διαφορά από τη ΝΔ.

Ήδη τρέχουν πολλές κυλιόμενες μετρήσεις από τα κομματικά επιτελεία, ωστόσο μιλώντας στο meganews104,6 ο διευθύνων σύμβουλος της Metron Analysis Στράτος Φαναράς ήταν απολύτως σαφής για το πότε μπορούν να εξαχθούν στέρεα συμπεράσματα.

Όπως είπε θα πρέπει να ολοκληρώσουν όλοι οι αρχηγοί τις εμφανίσεις τους στη Θεσσαλονίκη, να γίνει ο πρώτος γύρος αντιπαράθεσης και κριτικής των προγραμμάτων και των εξαγγελιών για να μπορούν οι πολίτες να έχουν καθαρή κρίση.

Αυτό δεν μπορεί να είναι νωρίτερα από τις 15 Σεπτεμβρίου.

Μεσαία τάξη και Κεντροαριστερά

Οι προτάσεις του κ. Τσίπρα και το προφίλ με το οποίο πλέον απευθύνεται στους ανθρώπους της αγοράς έχουν στόχο στην ανάταξη του βαθμού αξιοπιστίας του απέναντι σε αυτή την κατηγορία ψηφοφόρων.

Οι οικονομικοί σύμβουλοι του πρώην πρωθυπουργού γνωρίζουν καλά ότι η ανάκτηση της αξιοπιστίας του κ. Τσίπρα σε αυτά τα ακροατήρια είναι το μεγαλύτερο στοίχημα πολιτικά.

Αν καταφέρει την Τετάρτη κατά την παρουσίαση του κυβερνητικού σχεδίου να μεταπείσει ένα σημαντικό ποσοστό των ελεύθερων επαγγελματιών και των μικρομεσαίων επιχειρηματιών ότι το πρόγραμμά του είναι οι φοροελαφρύνσεις και η δίκαιη φορολόγηση έναντι των μονοπωλιακών ομίλων, όπως είπε ο κ. Τσίπρας, τότε θα έχει γίνει το πρώτο μεγάλο βήμα πολιτικά καταγράφοντας μια νίκη στη μεσαία τάξη που του γύρισε την πλάτη.

Μια θετική ψήφος από τους μικρομεσαίους θα βάλει σε ακόμη πλεονεκτικότερη θέση την ΕΛΑΣ στον ανταγωνισμό της με το ΠΑΣΟΚ για το λεγόμενο κεντρώο χώρο.

Η μάχη του Κέντρου διεξάγεται εντονότερα αυτή την ώρα μεταξύ ΝΔ και Χαριλάου Τρικούπη, αλλά ο νικητής αυτής της αναμέτρησης θα αναμετρηθεί με την ΕΛΑΣ και εκεί αποδίδονται και οι θέσεις που αναπτύσσουν στελέχη της Αμαλίας σε σχέση με ζητήματα όπως τα λεγόμενα ιδιωτικά πανεπιστήμια.

Το οικονομικό πρόγραμμμα της ΕΛΑΣ, που θα παρουσιάσει ο Αλέξης Τσίπρας στη ΔΕΘ, ανέλυσε η Θεώνη Κουφονικολάκου στο Mega News 104,6, τονίζοντας ότι ένας βασικός άξονας του σχεδίου είναι η αντιμετώπιση της ακρίβειας και η ενίσχυση του εισοδήματος, ενώ υπάρχει μία κυρίαρχη διάσταση που διατρέχει όλο το πρόγραμμα και είναι η καταπολέμηση της διαφθοράς.

Η αντιμετώπιση της ακρίβειας και η καταπολέμηση της διαφθοράς βρίσκονται στο επίκεντρο του οικονομικού προγράμματος της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταραξης, που θα παρουσιάσει αύριο, 2 Σεπτεμβρίου, στη ΔΕΘ ο Αλέξης Τσίπρας, επισήμανε η Θεώνη Κουφονικολάκου, εκπρόσωπος Τύπου της ΕΛΑΣ, μιλώντας στον Παύλο Τσίμα και το Meganews 104,6.

Κληθείσα να σχολιάσει τις κυβερνητικές αντιδράσεις επειδή ο Αλέξης Τσίπρας θα μλήσει πριν από τον Κυριάκο Μητσοτάκη στην Θεσσαλονίκη, η Θεώνη Κουφονικολάκου ξεκαθάρισε πως η Συμπαράταξη και ο πρώην πρωθυπουργός δεν έχουν ανάγκη να ακούσουν κάποιον άλλον, προκειμένου να διατυπώσουν τις δικές τους προγραμματικές θέσεις. «Για άλλους φορείς πιθανότατα αυτό να είναι κάποιου είδους ζητούμενο. Να σταθμίσουμε, να ακούσουμε, για να μπορούμε να ανταποκριθούμε. Για εμάς δεν είναι. Δεν έχουμε ανάγκη να ακούσουμε κάποιον άλλον πρώτα. Έχουμε ένα ολοκληρωμένο σκεπτικό και θέσεις», υπογράμμισε.

Παράλληλα, ανέφερε πως «έχει τέσσερις άξονες και μία πέμπτη διάσταση που διατρέχει όλο το πρόγραμμα», εξηγώντας πως ο πρώτος άξονας δεν θα μπορούσε να είναι άλλος από την αντιμετώπιση της ακρίβειας. «Αντιμετώπιση της ακρίβειας και ενίσχυση εισοδήματος. Θέλουμε να δώσουμε μεγάλη έμφαση εκεί, διότι η Ελλάδα είναι τρίτη υψηλότερη στον πληθωρισμό σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση και ξέρουμε ότι αυτό έχει τεράστιες επιπτώσεις στο βασικό καλάθι των νοικοκυριών, και στην ενέργεια και στη στεγαστική επιβάρυνση των συμπολιτών μας». Προσέθεσε ότι «η στήριξη της εργασίας και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, η επανίδρυση του κοινωνικού κράτους με έμφαση στην υγεία και στην παιδεία, η αλλαγή παραγωγικού μοντέλου και η δίκαιη αναδιανομή του πλούτου», περιλαμβάνονται στους άξονες του προγράμματος της ΕΛΑΣ, ενώ υπογράμμισε πως «η πέμπτη διάσταση δεν θα μπορούσε να είναι άλλη από την καταπολέμηση της διαφθοράς».

«Η ακρίβεια δεν αντιμετωπίζεται με χειραψίες, ούτε με δελτία Τύπου»

Η Θεώνη Κουφονικολάκου, σχολιάζοντας την κυβερνητική πρωτοβουλία για τη μείωση των τιμών κάποιων προϊόντων, τόνισε πως δεν έχουμε να διαλέξουμε «ανάμεσα σε μαγικές λύσεις και στην παρούσα διαχείριση, η οποία υπολείπεται κατά πολύ των συνθηκών και των αναγκών μας» και σημείωσε πως η ακρίβεια εξαπλώνεται σε ολόκληρο τον οικογενειακό προϋπολογισμό. «Να πούμε ότι τον Ιούλιο ο πληθωρισμός στη στέγαση έφτασε στην Ελλάδα το 8,8% έναντι 3,8% στην Ευρωζώνη. Ήταν υπερδιπλάσιος από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και ο τρίτος υψηλότερος στην Ευρωπαϊκή Ένωση», επισήμανε, για να προσθέσει χαρακτηριστικά πως για την ΕΛΑΣ «η ακρίβεια δεν αντιμετωπίζεται με χειραψίες, ούτε με τσάι, ούτε με δελτία Τύπου».

«Χρειάζονται συστηματικοί έλεγχοι σε όλα τα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας. Διαφανής και ελεγχόμενη τιμολόγηση, από την παραγωγή στο ράφι. Διαφάνεια στα περιθώρια κέρδους. Αυστηρές κυρώσεις. Στοχευμένο πλαφόν. Όπου διαπιστώνονται αδικαιολόγητες ανατιμήσεις χρειάζονται παρεμβάσεις εκ μέρους του κράτους, που θα κρίνονται από το αποτέλεσμα στο ράφι», εξήγησε, ενώ παρατήρησε πως το κράτος έχει την Επιτροπή Ανταγωνισμού, «η οποία όμως είναι αδρανής, επειδή δεν είναι στελεχωμένη».

«Χρειάζεται ένα ολιστικό σχέδιο», υπογράμμισε, σημειώνοντας πως «το ίδιο συμβαίνει και με τη στέγαση. Ούτε αρκεί να πει κανείς ότι θα κάνω αυτό με τα κόκκινα δάνεια. Είπαμε εμείς για ένα μη κερδοσκοπικό φορέα κοινωνικής διαχείρισης δανείων και δημοσίων ακινήτων, για να λύσουμε και το θέμα της κοινωνικής κατοικίας. Αλλά χρειάζονται και άλλα μέτρα στη στέγαση. Χρειάζεται αυστηρή οριοθέτηση στην αδειοδότηση των Airbnb. Χρειάζεται η κατάργηση της Golden Visa. Χρειάζεται η θεσμοθέτηση φορολογικών αντικινήτρων για εκείνους που κρατάνε τα σπίτια τους κλειστά. Χρειάζεται η αυστηρή φορολόγηση για τις μεταβιβάσεις ακινήτων εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άλλα πολλά».

Επιπλέον, αναφερόμενη στην ενέργεια, τόνισε πως «μιλώντας για την ενέργεια, δεν μπορεί να μιλήσει κανείς για το τάδε ή το δείνα μέτρο. Θα πρέπει να μιλήσει για μία ΔΕΗ leader, μία ΔΕΗ, δηλαδή, πολύ διαφορετική από τη σημερινή, στην οποία αποφασίστηκε η αύξηση μετοχικού κεφαλαίου με 1,3 δισ., χωρίς κανένα κοινωνικό αντιστάθμισμα, χωρίς περισσότερες θέσεις εργασίας, χωρίς μειωμένους λογαριασμούς, χωρίς στρατηγική αυτονομία στην ενέργεια και στην οποία έχουν μπει άλλα δύο δισεκατομμύρια από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και έχει χαθεί η πλειοψηφία του Δημοσίου. Χρειάζεται μία ΔΕΗ leader και όχι μία ΔΕΗ συνδιαμορφωτής καρτέλ», σημείωσε χαρακτηριστικά, υπενθυμίζοντας πως η ΕΛΑΣ έχει μιλήσει και για τα «μακροχρόνια συμβόλαια με παραγωγούς ΑΠΕ».

«Θέλω να πω κλείνοντας ότι μιλώντας για την ακρίβεια δε μιλάει κανείς για αποσπασματικά μέτρα. Δεν μπορεί, δεν θα είναι αποτελεσματικός. Είναι σημαντικό να μιλάει για ένα ολοκληρωμένο σχέδιο και φυσικά να φέρνει, μαζί με αυτό το σχέδιο και μαζί με την τεχνική γνώση, την αποφασιστικότητα να επιλύσει κάποια πολύ βαθιά ριζωμένα προβλήματα», επισήμανε η εκπρόσωπος Τύπου της ΕΛΑΣ.

Κουφονικολάκου: Η κυβέρνηση Τσίπρα έβγαλε τη χώρα από το δημοσιονομικό αδιέξοδο

Η Θεανώ Κουφονικολάου, κληθείσα να σχολιάσει την κριτική που έχει δεχτεί ο Αλέξης Τσίμας για το «Πρόγραμμα Θεσσαλονίκης» του 2014, ξεκαθάρισε πως αυτή την κριτική την εντάσσει εν πολλοίς «στον θόρυβο ο οποίος παράγεται από τη Νέα Δημοκρατία και ο οποίος έχει πάρα πολύ συγκεκριμένα χαρακτηριστικά» και υπογράμμισε πως «δεν πρέπει να μας διαφεύγει, σε οποιαδήποτε σύγκριση κάνουμε με το παρελθόν, το γεγονός ότι υπήρξε ένα κόμμα το οποίο εκτροχίασε δημοσιονομικά τη χώρα. Άγρια το έκανε αυτό», σχολίασε για τη ΝΔ, προσθέτοντας πως εξέθεσε τη χώρα σε πληθώρα κινδύνων και την έβαλε «σε θέση διεθνούς και εξευτελιστικής στοχοποίησης. Άφησε άδεια ταμεία το ’15 και ήρθε η κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα το ’15 να διορθώσει αυτό που φαινόταν ότι δεν είναι εφικτό να διορθωθεί. Σας θυμίζω ότι το ’15, ’16, ’17 είχαν τεθεί δημοσιονομικοί στόχοι, οι οποίοι θεωρούνται εντελώς ανέφικτοι: 3% για το ’15, 4,5% για το ’16, 4,5% για το ’17. Αυτοί οι δημοσιονομικοί στόχοι, που είχαν τεθεί από τις προηγούμενες κυβερνήσεις, απαιτούσαν πολλά παραπάνω δισεκατομμύρια αιματηρά μέτρα λιτότητας σε βάρος των συμπολιτών μας», τόνισε η εκπρόσωπος Τύπου της ΕΛΑΣ για να υπογραμμίσει πως «ήρθε μια κυβέρνηση η οποία εξασφάλισε τη δημοσιονομική εξυγίανση, άφησε ‘μαξιλάρι’, αυτά τα λεγόμενα τριάντα κάτι δισ., έβγαλε τη χώρα από το δημοσιονομικό αδιέξοδο, την ξαναέβαλε στις αγορές, αποκατέστησε το κύρος και την αξιοπιστία».

«Δεν είναι απλά ότι έβγαλε τη χώρα από το αδιέξοδο», προσέθεσε και τόνισε πως η κυβέρνηση Τσίπρα «κατάφερε και να μειώσει το δείκτη φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού, να στηρίξει την ευαλωτότητα. Ακόμα και η έκθεση του ESM αναγνωρίζει στην κυβέρνηση ’15-’19 ότι εφάρμοσε κοινωνικά μέτρα τα οποία απέτρεψαν την περαιτέρω επιδείνωση. Εκτός μνημονιακής περιόδου, από το ’19 και μέχρι σήμερα έχουμε αύξηση του δείκτη φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού και έχουμε και αύξηση του πληθυσμού που ζει κάτω από το όριο της φτώχειας».

Επομένως, σημείωσε πως την κριτική που δέχεται ο Αλέξης Τσίπρας την εντάσσει εκεί, «γιατί είναι πάρα πολύ δύσκολο για τη Νέα Δημοκρατία στην παρούσα συγκυρία που η Ελλάδα είναι τελευταία στην αγοραστική δύναμη, τελευταία στην ενεργειακή φτώχεια, τελευταία στη στεγαστική επιβάρυνση, τελευταία στον κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού. Τελευταία στις μη εξυπηρετούμενες ανάγκες υγείας, ενώ έχει τη χειρότερη επίδοση στο πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών. Είναι πολύ δύσκολο να συγκριθεί με το ’19», υπογράμμισε, προσθέτοντας πως οι ίδιες οι δημοσκοπήσεις λένε ότι «οι πολίτες ζούσαν καλύτερα το ’19, τουλάχιστον από την πλευρά της ακρίβειας και οπωσδήποτε από την πλευρά της διαφθοράς. Επομένως, τι μπορεί να κάνει η Νέα Δημοκρατία; Μπορεί ή να παράγει θόρυβο μιλώντας για ‘μπαγλαμάδες’, μιλώντας για ‘παλιόπαιδα’, επιστρατεύοντας γενικά αυτή τη φρασεολογία – η οποία είναι τουλάχιστον ανοίκεια – ή μπορεί να κάνει συγκρίσεις με το ’15, το Πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης, αλλά τα γεγονότα είναι πεισματάρικα. Έτσι έγιναν τα πράγματα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Καταλήγοντας, η Θεανώ Κουφονικολάκου, κλήθηκε να σχολιάσει τις εξελίξεις στον ΣΥΡΙΖΑ και υπογράμμισε: «Δεν κοιτάζουμε σε άλλους κομματικούς χώρους, κύριε Τσίμα. Εστιάζουμε στη σκληρή δουλειά που μας περιμένει, η οποία καταλαβαίνετε ότι είναι πολυεπίπεδη και απαιτητική», ενώ επανέλαβε πως «όλες και όλοι είναι ευπρόσδεκτοι», διεκρινίζοντας, ωστόσο, πως «ο καθένας πρέπει να σταθμίσει με γνώμονα τη δική του προσωπική πολιτική συνείδηση. Αλλά υπάρχουν κάποιες προϋποθέσεις. Δεν μπορεί κανείς να υπολογίσει εξασφαλισμένα προνόμια, δεν μπορεί κανένας να έχει την ιδιότητα του βουλευτή. Από εκεί και πέρα, οι διαδικασίες μας είναι ανοιχτές».